Nâng hạ container là gì? Cách kiểm phí nâng hạ, vệ sinh, sửa vỏ trên hóa đơn

Nâng hạ container là thao tác dùng cẩu hoặc xe nâng đặt container lên xe hoặc hạ xuống bãi tại cảng, depot. Phí nâng hạ (LOLO) được thu theo từng lượt, tách khỏi phí xếp dỡ container giữa tàu và bãi mà hãng tàu thu qua THC. Người nhận hóa đơn cảng, depot thường gặp khó vì một lô FCL có thể đi kèm bốn, năm hóa đơn từ hãng tàu, cảng và depot, với các dòng phí đặt tên tiếng Anh, có dòng trùng nhau và có dòng sửa vỏ đến sau khi container đã trả rỗng. Bài viết chỉ ra mỗi khoản thu cho chặng nào, căn cứ để biết khoản nào hợp lệ, đối chiếu một bộ hóa đơn mẫu với EIR và nêu những trường hợp nên khiếu nại phí sửa chữa vỏ.

1. Nâng hạ container là gì và khác phí xếp dỡ, THC ở đâu

Trong hành trình của một container FCL, container được di chuyển qua ba chặng tại cảng và depot, và mỗi chặng gắn với một khoản phí có tên gọi riêng. Nâng hạ container là thao tác ở chặng giữa bãi và xe, tiếng Anh là lift on (nâng container từ bãi lên xe) và lift off (hạ container từ xe xuống bãi). Phí xếp dỡ container thì gắn với chặng giữa tàu và bãi cảng. Vì một số tài liệu và báo giá gộp cả chiều tàu vào chữ "nâng hạ", người nhận hóa đơn nên hỏi rõ chặng áp dụng trước khi so sánh hai báo giá.

1.1. Mỗi khoản thu cho chặng nào

Khoản	Chặng	Bên thu chủ hàng thường gặp	Số lần phát sinh với một container nhập
Xếp dỡ (THC)	Tàu và bãi cảng	Hãng tàu hoặc forwarder, qua local charge	Một lần ở cảng dỡ
Nâng hạ (LOLO)	Bãi và xe	Cảng, depot	Một lượt nâng tại cảng, một lượt hạ rỗng tại depot
Vệ sinh vỏ	Khi trả rỗng	Hãng tàu, depot	Phí cố định theo local charge, thêm phí đặc biệt nếu vỏ bẩn
Sửa chữa vỏ	Khi trả rỗng	Hãng tàu, thường qua depot	Chỉ khi EIR lúc trả ghi hư hỏng

Giá bốc dỡ mà cảng thu hãng tàu là một lớp giá khác, nằm trong khung giá nhà nước và thường đã được hãng tàu tính vào THC thu chủ hàng. Vì vậy chủ hàng không nhận hóa đơn bốc dỡ trực tiếp từ cảng cho chặng tàu và bãi, mà chỉ nhận dòng THC trên hóa đơn local charge.

1.2. Phí nâng hạ, vệ sinh, bảo trì container tiếng Anh trên hóa đơn

Tiếng Việt	Tên tiếng Anh thường gặp
Phí nâng hạ	Lift-on/lift-off charge, LOLO, LO-LO
Phí xếp dỡ tại cảng	Terminal handling charge (THC)
Phí vệ sinh	Container cleaning fee, washing
Phí bảo trì, sửa vỏ	Maintenance and repair (M&R), repair, damage charge
Phiếu giao nhận container	Equipment Interchange Receipt (EIR)

Phí bảo trì container tiếng Anh thường ghi là M&R trên báo giá và hóa đơn, và với chủ hàng khoản này chỉ xuất hiện khi container trả về có hư hỏng. Dòng ghi chung là "handling" chưa cho biết thuộc khoản nào, nên doanh nghiệp nên yêu cầu đơn vị báo giá ghi rõ trước khi chấp nhận.

2. Một lô FCL nhận những hóa đơn nào và từ ai

Với hàng nhập, hóa đơn đến theo đúng thứ tự container đi qua các mốc, và mỗi mốc do một bên khác nhau lập hóa đơn. Khi nhận thông báo hàng đến, người nhận đóng local charge cho hãng tàu hoặc forwarder, trong đó có THC, phí lệnh giao hàng D/O, phí cân bằng vỏ CIC nếu có và thường kèm một dòng phí vệ sinh cố định cho mỗi container. Khi kéo container ra khỏi bãi, cảng thu phí nâng container lên xe; sau khi rút hàng, depot thu phí hạ rỗng lúc nhận vỏ trả về.

Hai khoản dễ gây tranh cãi nhất lại đến muộn nhất, vì phí vệ sinh đặc biệt và phí sửa chữa vỏ chỉ được lập sau khi depot kiểm tra container trả về, có khi vài ngày đến vài tuần sau. Với hàng xuất, thứ tự ngược lại gồm phí nâng vỏ rỗng tại depot, phí hạ container có hàng tại bãi cảng và THC đầu xuất. Các bước của một lô vận chuyển hàng nguyên container FCL và các mốc lấy rỗng, hạ bãi, trả rỗng có trong bài riêng. Cách đọc tên bãi trên booking và cách tránh phí DEM/DET khi container nằm tại cảng được trình bày trong bài container yard.

3. Căn cứ để biết một khoản phí tại cảng, depot là hợp lệ

Một dòng phí trên hóa đơn được coi là hợp lệ khi có ba điều cùng lúc: khoản đó nằm trong biểu giá đã niêm yết hoặc báo giá đã chốt, đúng số lượt và đúng container thực tế phát sinh, và bên nhận hóa đơn là bên phải trả theo hợp đồng mua bán, hợp đồng vận chuyển. Thiếu một trong ba điều này, doanh nghiệp có cơ sở yêu cầu giải trình trước khi thanh toán.

3.1. Biểu giá niêm yết và khung giá nhà nước

Nghị định 146/2016/NĐ-CP yêu cầu hãng tàu niêm yết giá và phụ thu, chỉ được thu các khoản đã niêm yết, trong khi doanh nghiệp cảng không được thu cao hơn mức đã niêm yết; khoản phụ thu tăng chỉ có hiệu lực sau ít nhất 15 ngày kể từ ngày niêm yết. Vì vậy bản in biểu giá công bố của hãng tàu, cảng và depot tại thời điểm container phát sinh là tài liệu đầu tiên dùng để so với hóa đơn.

Khung giá nhà nước chỉ áp dụng cho một phần chặng. Quyết định 2506/QĐ-BXD của Bộ Xây dựng, hiệu lực từ 01/02/2026, sửa khung giá bốc dỡ container chiều tàu và bãi cảng tại Cái Mép - Thị Vải và Lạch Huyện, ví dụ container 40 feet có hàng từ 94 đến 107 USD, chưa gồm thuế GTGT. Khung này là giá cảng thu hãng tàu, không có dòng cho nâng hạ giữa bãi và xe, vệ sinh hay sửa vỏ, và không áp cho Cát Lái, nên các khoản đó chỉ đối chiếu được với biểu giá công bố. Bảng khung giá đầy đủ nằm trong bài bảng giá cước vận chuyển container.

3.2. Ai trả theo FOB, CIF và DAP

Điều kiện giao hàng theo Incoterms 2020 chia chi phí liên quan đến hàng hóa, nên chỉ trả lời được ai chịu THC và nâng hạ ở mỗi đầu. Theo FOB, người bán chịu phí đầu xuất còn người mua chịu THC và phí nâng container tại cảng dỡ. Theo CIF, phí tại cảng dỡ thuộc người bán chỉ khi nằm trong hợp đồng vận tải người bán đã ký, còn theo DAP chặng từ cảng tới nơi chỉ định ngoài cảng do người bán trả.

Phí vệ sinh container và phí sửa vỏ là chi phí thiết bị của hãng tàu nằm ngoài phạm vi Incoterms, nên bên trả do điều khoản vận đơn và biểu phí hãng tàu quyết định. Trên thực tế, đó thường là bên trả vỏ rỗng, tức người nhận hàng nhập khẩu. Nếu người mua muốn người bán chịu phí sửa vỏ cho hư hỏng do đóng hàng sai cách ở đầu xuất, hợp đồng mua bán cần ghi rõ, vì hãng tàu chỉ gửi hóa đơn cho bên trả vỏ.

4. Hai container 40HC nhập qua Cát Lái: hóa đơn tính 3 lượt nâng, EIR chỉ ghi 2

Bộ hóa đơn dưới đây thuộc một lô hàng giả định gồm 2 container 40HC hàng gia dụng nhập qua Cát Lái, kéo về kho ở Đồng Nai và trả rỗng tại một depot do hãng tàu chỉ định. Đơn giá được đặt ra để thấy cách đọc từng dòng so với EIR, còn khi đối chiếu bộ hóa đơn thật, doanh nghiệp dùng báo giá đã chốt và biểu giá công bố của cảng, depot tại thời điểm container phát sinh.

4.1. Bộ hóa đơn nhận được

Dòng phí trên hóa đơn	Bên lập	Số lượng	Đơn giá giả định	Thành tiền
THC 40'	Forwarder	2	190 USD	380 USD
Cleaning fee 40'	Forwarder	2	15 USD	30 USD
Handling	Forwarder	2	25 USD	50 USD
Nâng container hàng lên xe	Cảng Cát Lái	3	1.100.000 đồng	3.300.000 đồng
Hạ container rỗng	Depot	2	500.000 đồng	1.000.000 đồng
Special cleaning (container A)	Hãng tàu, qua depot	1	40 USD	40 USD
Repair: nắn móp vách trái, thay một tấm ván sàn (container B)	Hãng tàu, qua depot	1	210 USD	210 USD

4.2. Đọc EIR và kết luận từng dòng

EIR lúc container ra cổng Cát Lái ghi container A sạch, không hư hỏng, còn container B có ghi chú "móp vách trái" ngay từ lúc giao cho nhà xe. EIR lúc trả rỗng tại depot ghi container A "còn dăm gỗ và vết dầu trên sàn", container B "thủng một tấm ván sàn", và cổng cảng chỉ ghi nhận hai lượt container ra khỏi bãi.

Đối chiếu từng dòng, THC và phí vệ sinh cố định khớp báo giá đã chốt nên hợp lệ, còn dòng "Handling" không có trong báo giá và không rõ thu cho việc gì, nên cần yêu cầu forwarder giải trình hoặc bỏ. Hóa đơn cảng tính 3 lượt nâng trong khi EIR chỉ có 2 lượt ra cổng, nên dòng này bị dư một lượt, tương đương 1.100.000 đồng. Khoản dư chỉ hợp lệ khi cảng chứng minh được lượt đảo chuyển phát sinh theo yêu cầu của chủ hàng như khi kiểm hóa.

Phí vệ sinh đặc biệt cho container A có cơ sở vì EIR lúc trả ghi rõ vỏ bẩn, nên khoản này hợp lệ nếu đơn giá khớp biểu phí. Phí sửa chữa container B gồm hai hạng mục cần tách: hạng mục nắn móp vách trái không hợp lệ vì hư hỏng đã có trên EIR lúc nhận. Hạng mục thay ván sàn có ghi nhận lúc trả nên doanh nghiệp chỉ nên chấp nhận phần này sau khi xem ảnh và báo giá sửa chữa từng hạng mục. Tổng cộng, bộ hóa đơn có ít nhất một lượt nâng thừa, một dòng phí không rõ nguồn và một phần phí sửa vỏ cho hư hỏng có sẵn cần khiếu nại.

5. Khi nào nên khiếu nại phí sửa chữa vỏ và cách làm

Phí sửa chữa vỏ là khoản lớn nhất và khó kiểm nhất trong nhóm phí depot, vì hóa đơn đến sau khi container đã rời khỏi tay doanh nghiệp, còn bằng chứng nằm ở depot. Việc khiếu nại chỉ có kết quả khi doanh nghiệp có EIR lúc nhận và ảnh chụp container, nên câu hỏi đầu tiên luôn là hồ sơ của mình có gì.

5.1. Năm trường hợp phí sửa vỏ có cơ sở để bác

Doanh nghiệp nên yêu cầu giải trình hoặc khiếu nại khi gặp một trong các trường hợp sau:

• Hư hỏng đã có trên EIR lúc nhận: Như hạng mục nắn móp vách của container B trong ví dụ, hư hỏng có sẵn trước khi doanh nghiệp nhận container không thuộc trách nhiệm người dùng vỏ
• Hóa đơn không kèm bằng chứng: Không có ảnh chụp lúc container vào depot, không có biên bản giám định hoặc báo giá sửa chữa tách từng hạng mục và vị trí
• Hạng mục không khớp vị trí: EIR lúc trả ghi hư hỏng ở sàn nhưng hóa đơn tính sửa cả cửa, vách hoặc nóc container
• Hao mòn thông thường bị tính là hư hỏng: Vết trầy nhẹ, gỉ bề mặt do tuổi vỏ thường không được coi là hư hỏng do người dùng gây ra, nên cần đối chiếu với điều khoản sử dụng vỏ của hãng tàu
• Đơn giá cao hơn biểu phí: Đơn giá từng hạng mục cao hơn biểu phí sửa chữa hãng tàu hoặc depot đã công bố

5.2. Trình tự khiếu nại để có kết quả

Doanh nghiệp nên gửi văn bản cho hãng tàu hoặc forwarder ngay khi nhận hóa đơn, kèm EIR lúc nhận, ảnh chụp container sau khi rút hàng và yêu cầu cung cấp ảnh, biên bản giám định của depot cho từng hạng mục. Nếu hai bên vẫn không thống nhất về nguyên nhân hư hỏng, doanh nghiệp đề nghị giám định chung trước khi depot sửa vỏ, vì container đã sửa xong thì không còn hiện trạng để đối chiếu.

Trong thời gian khiếu nại, nên thỏa thuận bằng văn bản để hãng tàu không giữ lệnh giao hàng hoặc tiền cược vỏ của lô sau. Với khoản nhỏ hơn chi phí theo đuổi, doanh nghiệp có thể chấp nhận thanh toán nhưng vẫn ghi nhận bằng văn bản để làm căn cứ đàm phán khi xin báo giá lô kế tiếp.

6. Giữ bằng chứng từ cổng cảng để không trả phí sửa vỏ cho hư hỏng có sẵn

Cách rẻ nhất để không phải khiếu nại là giữ bằng chứng từ đầu, vì phần lớn tranh chấp phí sửa vỏ chỉ khác nhau ở chỗ ai có ảnh và EIR đầy đủ hơn. Khi tài xế nhận container tại cảng hoặc depot, cần kiểm tra vỏ ngay ở cổng và yêu cầu ghi mọi vết móp, thủng, rách gioăng cửa vào EIR trước khi ký. Cách này tốt hơn nhiều so với việc ký nhận EIR trống rồi mới phát hiện hư hỏng ở kho.

Tại kho, doanh nghiệp nên chụp ảnh bên trong và bên ngoài container trước và sau khi rút hàng. Trước khi trả rỗng, cần quét sạch dăm gỗ, nilon, vết dầu, vì vỏ bẩn là nguyên nhân phổ biến nhất của phí vệ sinh đặc biệt. Hàng hạt, hàng bột đóng xá dễ sót lại trong khe sàn và gioăng cửa, nên lô container hàng rời thường dùng túi lót để vỏ trả về sạch. Với hàng nặng hoặc hàng dễ chảy nước, dùng xe nâng đúng tải và lót sàn khi đóng, rút hàng giúp tránh thủng ván sàn, khoản sửa chữa hay gặp nhất với container khô. Vòng neo và vách bị kéo cong cũng là hạng mục sửa vỏ thường gặp khi hàng nặng được chằng vào điểm neo quá tải, nên phương án chằng buộc hàng lashing cần tính tải từng điểm neo ngay lúc đóng hàng. Khi so sánh báo giá, nên đặt các khoản này vào bức tranh tổng chi phí vận chuyển quốc tế của lô hàng để thấy phần phí bãi chiếm bao nhiêu.

7. Soát hóa đơn cảng, depot với EIR trước khi thanh toán: phần việc Everest làm cho chủ hàng nhập

Everest Logistics đối chiếu bộ hóa đơn của từng lô như ví dụ ở mục 4: so số lượt nâng hạ với EIR và giờ ra vào cổng, so từng dòng local charge với báo giá đã chốt. Everest cũng kiểm tra ảnh, biên bản giám định trước khi doanh nghiệp thanh toán phí vệ sinh hoặc sửa vỏ tại Cát Lái, Cái Mép. Với lô hàng chưa nhận container, Everest lưu ý trước những điểm cần ghi trên EIR tại cổng để doanh nghiệp có sẵn bằng chứng khi hóa đơn sửa vỏ đến sau.

Everest Logistics thành lập năm 2018, trụ sở tại TP.HCM. Với lô hàng đi theo dịch vụ vận chuyển đường biển FCL/LCL của Everest, báo giá ghi riêng THC, phí vệ sinh cố định, phí nâng tại cảng và phí hạ rỗng tại depot, nên khi hóa đơn về, mỗi dòng phí đều có một dòng báo giá tương ứng để so. Những dòng chưa có trong báo giá, như dòng "Handling" ở mục 4, được đề nghị bên lập hóa đơn giải trình trước khi doanh nghiệp chuyển tiền.

Một bộ hóa đơn chỉ soát được đến từng lượt nâng hạ khi có đủ chứng từ của cả hai đầu container, vì vậy doanh nghiệp nên chuyển cho Everest các tài liệu sau:

• Bộ hóa đơn đã nhận: Hóa đơn của hãng tàu, forwarder, cảng và depot, kể cả hóa đơn sửa vỏ đến sau khi trả rỗng
• Báo giá đã chốt: Báo giá local charge và phí nâng hạ của lô hàng, để so với hóa đơn từng dòng
• EIR hai đầu và ảnh vỏ: EIR lúc nhận tại cổng cảng, EIR lúc trả tại depot, ảnh chụp container trước và sau khi rút hàng
• Số vận đơn và số container: Kèm tên depot trả rỗng và điều kiện Incoterms đã ghi ở hợp đồng mua bán

Phí vệ sinh và sửa vỏ hiếm khi có trong báo giá vì chỉ phát sinh khi trả rỗng, nên doanh nghiệp thường chỉ để ý khi hóa đơn đã đến. Một tấm ảnh chụp container lúc nhận và một dòng ghi chú trên EIR thường đủ để bỏ được khoản sửa chữa cho hư hỏng có sẵn.

Quý doanh nghiệp cần tư vấn thủ tục hải quan, tra cứu mã HS hoặc nhận báo giá cước vận chuyển trọn gói, vui lòng liên hệ ngay với chuyên viên của Everest Logistics để được hỗ trợ phương án tối ưu nhất.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Phí nâng hạ container có nằm trong THC không?

Thông thường là không, vì THC tính cho chặng tàu và bãi cảng còn nâng hạ tính cho chặng bãi và xe. Tuy vậy một số báo giá gộp hai khoản, nên cần hỏi rõ để không trả hai lần.

Phí nâng hạ container tiếng Anh viết thế nào trên báo giá?

Phí nâng hạ container tiếng Anh là lift-on/lift-off charge, thường viết tắt LOLO hoặc LO-LO. Một số báo giá chỉ ghi lift on cho chiều nâng hàng nhập lên xe và lift off cho chiều hạ rỗng.

Container bị kiểm hóa thì có phát sinh thêm lượt nâng hạ không?

Có thể phát sinh, vì container phải được đảo chuyển tới khu kiểm hóa và hạ xuống để mở cửa kiểm tra. Các lượt này thường do chủ hàng trả, nên khi đối chiếu cần xem biên bản kiểm hóa để xác nhận số lượt.

Phí sửa vỏ có được xuất hóa đơn sau khi đã trả container nhiều tuần không?

Hóa đơn sửa vỏ thường đến sau vì depot phải kiểm tra và lập báo giá sửa chữa sau khi nhận container. Doanh nghiệp vẫn có quyền yêu cầu ảnh và biên bản giám định cho từng hạng mục trước khi thanh toán, dù hóa đơn đến muộn.

Tiền cược container có bị trừ vào phí sửa vỏ không?

Nhiều hãng tàu và forwarder giữ tiền cược vỏ khi giao lệnh và trừ phí vệ sinh, sửa vỏ hoặc DEM/DET trước khi hoàn lại phần còn dư. Doanh nghiệp nên yêu cầu bảng quyết toán tiền cược kèm hóa đơn từng khoản để đối chiếu như với hóa đơn thông thường.