Xin cấp C/O cho hàng tỏi xuất khẩu: điều kiện, hồ sơ và quy trình

Xin cấp C/O cho hàng tỏi xuất khẩu thường không vướng ở bước khai đơn, mà vướng ở việc chứng minh số tỏi ghi trên hóa đơn thật sự được trồng và thu hoạch tại Việt Nam. Nông sản nói chung và tỏi nói riêng là nhóm hàng được cơ quan cấp kiểm tra kỹ về nguồn gốc nguyên liệu, nên doanh nghiệp cần nắm tiêu chí xuất xứ, chuẩn bị đủ chứng từ thu mua và chọn đúng mẫu C/O ngay từ đầu. Bài viết đi lần lượt qua điều kiện được cấp, bộ hồ sơ, quy trình 8 bước, thời gian và chi phí, những lỗi hay gặp và các lưu ý khi làm hồ sơ cho lô tỏi.

Những điểm chính

  • Tỏi trồng trong nước đi theo tiêu chí WO: Doanh nghiệp phải chứng minh được tỏi được gieo trồng, chăm sóc và thu hoạch hoàn toàn tại Việt Nam, vì tỏi nhập khẩu chỉ phân loại, đóng gói hoặc dán nhãn lại không mặc nhiên có xuất xứ Việt Nam
  • Tỏi chế biến tra quy tắc của từng hiệp định: Tỏi đen, tỏi ngâm giấm hay tỏi bột có dùng nguyên liệu nhập khẩu phải đáp ứng tiêu chí CTC hoặc RVC theo quy định cụ thể của mẫu C/O, không mặc định áp dụng RVC từ 40%
  • Chứng từ thu mua là phần quyết định: Bảng kê, hóa đơn, phiếu giao nhận và chứng từ thanh toán phải đủ để chứng minh lượng tỏi khai trên C/O, và cần được lưu trữ để phục vụ kiểm tra sau cấp

1. Điều kiện để hàng tỏi được cấp C/O và các tiêu chí xuất xứ

C/O (Certificate of Origin) là giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa, do cơ quan hoặc tổ chức có thẩm quyền cấp để xác nhận hàng hóa có xuất xứ từ một quốc gia hoặc vùng lãnh thổ nhất định. Để được cấp C/O, tỏi xuất khẩu của Việt Nam phải đáp ứng tiêu chí xuất xứ theo quy định của từng hiệp định thương mại, hoặc theo quy tắc xuất xứ không ưu đãi khi người mua chỉ cần chứng nhận xuất xứ mà không hưởng ưu đãi thuế.

Các tiêu chí xuất xứ cần lưu ý gồm:

  • Xuất xứ thuần túy (WO, Wholly Obtained): Đây là tiêu chí xuất xứ WO phổ biến nhất, áp dụng cho tỏi tươi và tỏi khô nguyên củ được trồng và thu hoạch tại Việt Nam, vì các hiệp định như ATIGA hay ACFTA đều coi cây trồng được trồng và thu hoạch tại nước thành viên là hàng có xuất xứ thuần túy. Doanh nghiệp phải chứng minh được củ tỏi được gieo trồng, chăm sóc và thu hoạch hoàn toàn trên lãnh thổ Việt Nam, với nguồn nguyên liệu đến từ vùng trồng của doanh nghiệp, hộ nông dân, hợp tác xã hoặc đơn vị thu mua trong nước.
  • Chuyển đổi mã số hàng hóa (CTC) hoặc hàm lượng giá trị khu vực (RVC): Tiêu chí này có thể áp dụng cho sản phẩm chế biến từ tỏi có dùng nguyên liệu nhập khẩu như tỏi đen, tỏi băm ngâm giấm hay tỏi sấy dạng bột. Khi đó, quá trình sản xuất tại Việt Nam phải làm mã HS của sản phẩm thay đổi so với mã của nguyên liệu nhập khẩu (CTC), hoặc tạo ra tỷ lệ giá trị đạt mức tối thiểu (RVC) theo quy định cụ thể của từng hiệp định.

Không phải mọi sản phẩm chế biến đều được áp dụng RVC từ 40% trở lên, nên doanh nghiệp cần kiểm tra quy tắc cụ thể của mẫu C/O và hiệp định tương ứng. Ví dụ, với CPTPP, mọi hàng từ nhóm 07.01 đến 07.14 phải chuyển từ chương khác sang theo Phụ lục 3-D về quy tắc cụ thể mặt hàng (bản HS 2012 do Canada công bố), nên tỏi sấy 0712 làm từ tỏi tươi 0703 nhập khẩu vẫn nằm trong chương 7 và không đạt, còn tỏi ngâm giấm thuộc phân nhóm 2001.90 có thể đạt. Với ATIGA, quy tắc chung cho phép chọn RVC từ 40% hoặc chuyển đổi mã số ở cấp 4 số, trừ những mặt hàng có quy tắc riêng tại phụ lục.

Quy tắc xuất xứ CPTPP với tỏi sấy, tỏi ngâm giấm và tỏi đen làm từ tỏi tươi nhập khẩu
Hình 1: Quy tắc xuất xứ CPTPP với tỏi sấy, tỏi ngâm giấm và tỏi đen làm từ tỏi tươi nhập khẩu

Một số lưu ý quan trọng về điều kiện xuất xứ của tỏi:

  • Tỏi được trồng và thu hoạch tại Việt Nam có thể đáp ứng tiêu chí WO nếu doanh nghiệp có đủ chứng từ chứng minh.
  • Tỏi nhập khẩu từ Trung Quốc rồi chỉ phân loại, đóng gói hoặc dán nhãn tại Việt Nam thuộc công đoạn gia công đơn giản theo Điều 9 Nghị định 31/2018/NĐ-CP, nên không mặc nhiên được xem là hàng có xuất xứ Việt Nam.
  • Trường hợp dùng tỏi nhập khẩu để sản xuất, chế biến tại Việt Nam, doanh nghiệp cần xác định quy tắc xuất xứ áp dụng cho sản phẩm cuối cùng trước khi ký hợp đồng.
  • Xuất xứ hàng hóa phải được chứng minh bằng hồ sơ thực tế, không chỉ căn cứ vào địa điểm đóng gói hoặc nơi xuất khẩu.

Nước nhập khẩu cũng có thể tự xác minh nguồn tỏi. Năm 2004, phán quyết W562809 của CBP, cơ quan hải quan và biên phòng Mỹ, kết luận một lô tỏi bóc vỏ khai xuất xứ Việt Nam thực chất là tỏi Trung Quốc sau khi phòng thí nghiệm so dấu vết kim loại trong củ tỏi với mẫu chuẩn, dù người xuất khẩu đã có hóa đơn và C/O.

Thùng hàng xếp trong kho – Tỏi xuất khẩu được cấp C/O theo tiêu chí nào, và vì sao tỏi Trung Quốc đóng gói lại thì không
Hình 2: Thùng hàng xếp trong kho – Tỏi xuất khẩu được cấp C/O theo tiêu chí nào, và vì sao tỏi Trung Quốc đóng gói lại thì không

2. Hồ sơ xin cấp C/O cho hàng tỏi gồm những chứng từ nào

Hồ sơ xin cấp C/O cho hàng tỏi gồm hai lớp: chứng từ thương mại của lô hàng và hồ sơ chứng minh xuất xứ của nông sản đầu vào, theo Điều 15 Nghị định 31/2018/NĐ-CP.

  • Đơn đề nghị cấp C/O: Doanh nghiệp khai thông tin trên hệ thống quản lý và cấp chứng nhận xuất xứ điện tử eCoSys của Bộ Công Thương, hoặc hệ thống mà cơ quan cấp C/O hướng dẫn, kèm mẫu C/O đã khai hoàn chỉnh.
  • Commercial Invoice và Packing List: Hai chứng từ này thể hiện rõ tên hàng (ví dụ Fresh Garlic, Dried Garlic), số lượng, trọng lượng, quy cách đóng gói, trị giá hàng hóa và thông tin người xuất khẩu, người nhập khẩu.
  • Tờ khai hải quan xuất khẩu: Bản in tờ khai hải quan xuất khẩu đã đăng ký theo yêu cầu của mẫu C/O, trong đó doanh nghiệp kiểm tra số tờ khai, ngày đăng ký và trạng thái thông quan.
  • Vận đơn (Bill of Lading): Vận đơn thể hiện người xuất khẩu, người nhập khẩu, tên tàu, số chuyến, số container, số seal, cảng xếp hàng và cảng dỡ hàng. Nếu lúc nộp chưa có tờ khai hoặc vận đơn, doanh nghiệp được nợ hai chứng từ này nhưng không quá 15 ngày làm việc kể từ ngày được cấp C/O.
  • Bảng kê khai hàng hóa: Đây là bản giải trình tiêu chí xuất xứ đã chọn, mã HS, nguồn gốc nguyên liệu và quy trình sản xuất nếu có, và với tỏi củ trồng tại Việt Nam thì doanh nghiệp thường giải trình theo tiêu chí WO.
  • Hồ sơ chứng minh nguồn gốc nguyên liệu: Đây là nhóm chứng từ quan trọng nhất với nông sản có xuất xứ thuần túy, chia theo nguồn tỏi như sau.
  • Doanh nghiệp tự trồng cần hồ sơ vùng trồng, giấy tờ quyền sử dụng hoặc hợp đồng thuê đất nông nghiệp, nhật ký canh tác, chứng từ thu hoạch và bảng kê sản lượng.
  • Doanh nghiệp thu mua từ hộ nông dân không có hóa đơn lập bảng kê thu mua tỏi theo Phụ lục II Thông tư 05/2018/TT-BCT, mẫu đã được Thông tư 44/2023/TT-BCT thay từ 15/02/2024, kèm phiếu giao nhận, phiếu cân, chứng từ thanh toán và thông tin người bán.
  • Doanh nghiệp mua từ hợp tác xã, đại lý hoặc doanh nghiệp có hóa đơn dùng bảng kê theo Phụ lục III, kèm hóa đơn, bản khai xuất xứ của nhà cung cấp theo Phụ lục X và chứng từ giao nhận thể hiện chuỗi cung ứng từ người trồng hoặc vùng trồng.
  • Tài liệu chứng minh quy trình sản xuất (nếu có): Áp dụng cho tỏi đen, tỏi sấy, tỏi bột hoặc sản phẩm chế biến khác, gồm định mức nguyên liệu, quy trình sản xuất, bảng tính RVC, hóa đơn hoặc tờ khai nhập khẩu nguyên liệu và bảng kê mã HS nguyên liệu.
  • Biên bản kiểm tra thực tế (nếu có): Áp dụng khi cơ quan cấp C/O yêu cầu kiểm tra cơ sở sản xuất, kho hàng, vùng trồng hoặc quy trình sơ chế, đóng gói để xác minh nguồn gốc hàng hóa.

Bảng kê thu mua của hộ nông dân nên ghi tên, địa chỉ người bán, ngày mua, khối lượng theo phiếu cân và số tiền, có chữ ký của người bán và đóng dấu của doanh nghiệp, vì bảng kê thiếu chữ ký và con dấu là lỗi hay bị trả. Thành phần hồ sơ có thể khác nhau tùy mẫu C/O, thị trường xuất khẩu và cơ chế cấp, nên không phải lô nào cũng phải nộp giấy tờ đất đai, căn cước công dân của từng hộ nông dân hay biên bản kiểm tra thực tế, và doanh nghiệp chuẩn bị theo yêu cầu cụ thể của cơ quan cấp.

Cẩu giàn tại cảng container – Hồ sơ xin cấp C/O cho hàng tỏi
Hình 3: Cẩu giàn tại cảng container – Hồ sơ xin cấp C/O cho hàng tỏi

3. Quy trình 8 bước xin cấp C/O cho hàng tỏi xuất khẩu

3.1. Bước 1: Xác định thị trường xuất khẩu và mẫu C/O

Doanh nghiệp dựa vào quốc gia nhập khẩu, yêu cầu của khách hàng và hiệp định thương mại mà Việt Nam tham gia để chọn mẫu C/O phù hợp. Từ 01/8/2026, theo Thông tư 26/2026/TT-BCT, Cục Xuất nhập khẩu cấp 12 mẫu thuộc các hiệp định lớn như D, AK, AJ, RCEP, EUR.1 và CPTPP, còn mẫu E, mẫu B và một số mẫu khác do tổ chức được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh giao cấp, phần lớn là Sở Công Thương.

Mẫu C/O Thị trường và điều kiện áp dụng Nơi cấp từ 01/8/2026
Mẫu B C/O không ưu đãi, dùng khi người mua hoặc nước nhập khẩu cần chứng nhận xuất xứ nhưng không áp dụng ưu đãi thuế, như Mỹ hay Trung Đông Tổ chức cấp tỉnh
Mẫu D Các nước ASEAN như Malaysia, Singapore, Philippines, nếu đáp ứng quy tắc xuất xứ ATIGA Cục Xuất nhập khẩu hoặc tổ chức cấp tỉnh
Mẫu E Trung Quốc, nếu đáp ứng quy tắc xuất xứ ACFTA Sở Công Thương
Mẫu AK, VK Hàn Quốc theo AKFTA hoặc VKFTA Cục Xuất nhập khẩu
EUR.1 Các nước EU theo EVFTA Cục Xuất nhập khẩu
Mẫu CPTPP Các nước thành viên CPTPP theo quy định của hiệp định Cục Xuất nhập khẩu

Mẫu D có ở cả hai danh mục, nên C/O Form D cho tỏi có thể nộp ở Cục hoặc ở Sở, tùy nơi doanh nghiệp đã đăng ký trên eCoSys. Với doanh nghiệp ở TP.HCM xuất tỏi đi Trung Quốc, các bước riêng cho mẫu E nằm ở bài xin cấp C/O Form E tại TP.HCM, còn cách so sánh đầy đủ các mẫu có ở bài giấy chứng nhận xuất xứ C/O. Doanh nghiệp cần xác định đúng mẫu theo thị trường và yêu cầu của người nhập khẩu, tránh xin sai mẫu dẫn đến không được hưởng ưu đãi thuế quan.

Cảng container và luồng tàu nhìn từ trên cao – Tỏi đi từng thị trường dùng mẫu C/O nào và nộp ở đâu từ 01/8/2026
Hình 4: Cảng container và luồng tàu nhìn từ trên cao – Tỏi đi từng thị trường dùng mẫu C/O nào và nộp ở đâu từ 01/8/2026

3.2. Bước 2: Kiểm tra tiêu chí xuất xứ áp dụng

Doanh nghiệp bảo đảm lô tỏi đáp ứng tiêu chí xuất xứ theo mẫu C/O đã chọn, và với tỏi củ trồng, thu hoạch tại Việt Nam thì thường áp dụng tiêu chí WO. Doanh nghiệp cần thu thập đủ chứng từ chứng minh nguồn thu mua từ vùng trồng, hộ nông dân, hợp tác xã hoặc đơn vị cung cấp nguyên liệu, vì tỏi Lý Sơn, tỏi Hải Dương hay tỏi Phan Rang đều cần hồ sơ chứng minh nguồn gốc thực tế, không chỉ dựa vào tên gọi thương mại hoặc địa danh in trên bao bì.

3.3. Bước 3: Đăng ký hồ sơ thương nhân trên eCoSys

Nếu xin cấp C/O lần đầu, doanh nghiệp đăng ký hồ sơ thương nhân trên hệ thống eCoSys của Bộ Công Thương theo Điều 13 Nghị định 31/2018/NĐ-CP. Hồ sơ thường gồm giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, mẫu chữ ký của người được ủy quyền ký đơn đề nghị cấp C/O, mẫu con dấu của doanh nghiệp và danh mục cơ sở sản xuất, địa điểm sản xuất hoặc kinh doanh nếu có kho sơ chế hay nhà máy. Doanh nghiệp từng xin C/O trước ngày 01/8/2026 cũng phải đăng ký lại nơi cấp theo danh mục mới, kể cả khi hồ sơ thương nhân không đổi.

3.4. Bước 4: Khai báo hồ sơ điện tử

Sau khi hồ sơ thương nhân được tiếp nhận, doanh nghiệp nhập toàn bộ thông tin lô tỏi trên hệ thống, gồm tên hàng và mã HS, số lượng, trọng lượng, quy cách đóng gói, người xuất khẩu, người nhập khẩu, số và ngày phát hành Invoice, số tờ khai hải quan xuất khẩu, số vận đơn, cảng xếp hàng, cảng dỡ hàng, tiêu chí xuất xứ áp dụng và thông tin nguồn gốc nguyên liệu. Doanh nghiệp đính kèm bản scan chứng từ thương mại, tờ khai hải quan và bảng kê chứng minh nguồn gốc thu mua theo yêu cầu của mẫu C/O.

3.5. Bước 5: Cơ quan cấp tiếp nhận và duyệt hồ sơ

Sau khi hồ sơ được truyền thành công, cơ quan cấp C/O tiếp nhận và kiểm tra tính hợp lệ, gồm sự thống nhất giữa các chứng từ thương mại, tiêu chí xuất xứ đã khai, nguồn gốc nguyên liệu tỏi đầu vào, tính hợp lệ của tờ khai và vận đơn, cùng khả năng đáp ứng quy tắc xuất xứ của mẫu C/O đăng ký. Khi cần thiết, cơ quan cấp có thể yêu cầu bổ sung chứng từ hoặc xác minh thực tế cơ sở sản xuất, kho hàng và nguồn nguyên liệu.

3.6. Bước 6: Bổ sung và sửa đổi hồ sơ nếu có

Doanh nghiệp theo dõi trạng thái hồ sơ trên hệ thống, và nếu hồ sơ bị từ chối hoặc được yêu cầu làm rõ nguồn thu mua, tiêu chí xuất xứ hay thông tin hàng hóa thì chỉnh sửa, bổ sung chứng từ rồi truyền lại. Những chỗ cần kiểm tra trước khi truyền lại gồm tên hàng và mã HS, số lượng, trọng lượng giữa Invoice và Packing List, thông tin người xuất khẩu, người nhập khẩu, tiêu chí xuất xứ đã khai và chứng từ thu mua đã đủ cơ sở chứng minh nguồn gốc Việt Nam hay chưa.

3.7. Bước 7: Ký duyệt và cấp C/O

Sau khi hồ sơ được chấp thuận, cơ quan có thẩm quyền ký duyệt và cấp C/O theo mẫu đã đăng ký. Tùy mẫu C/O và cơ chế cấp, doanh nghiệp nhận C/O điện tử hoặc bản giấy có chữ ký, con dấu theo quy định, và với bản giấy thì cần kiểm tra số bản gốc, số bản sao và hình thức cấp theo yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

3.8. Bước 8: Kiểm tra C/O sau khi được cấp

Trước khi gửi C/O cho khách hàng nước ngoài, doanh nghiệp kiểm tra lại tên và địa chỉ người xuất khẩu, người nhập khẩu, tên hàng, mã HS, số lượng, trọng lượng, số kiện, tiêu chí xuất xứ, số và ngày Invoice, phương tiện vận tải, cảng đi, cảng đến, ngày cấp, chữ ký, con dấu hoặc chữ ký điện tử, cùng các nội dung riêng của từng mẫu C/O. Nếu phát hiện sai sót, doanh nghiệp liên hệ cơ quan cấp để làm thủ tục sửa đổi, cấp lại hoặc xử lý theo quy định trước khi gửi chứng từ đi.

4. Thời gian và chi phí xin cấp C/O cho hàng tỏi

  • Thời gian xử lý: Thời gian phụ thuộc vào loại C/O, tính hợp lệ của hồ sơ, mức độ phức tạp của tiêu chí xuất xứ và yêu cầu xác minh nguồn gốc hàng hóa. Theo Điều 16 Nghị định 31/2018/NĐ-CP, hồ sơ đính kèm điện tử trên eCoSys được thông báo kết quả trong 6 giờ làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, còn hồ sơ nộp trực tiếp là 8 giờ làm việc. Doanh nghiệp đã đăng ký hồ sơ thương nhân và có đủ chứng từ chứng minh xuất xứ thường được cấp thuận lợi hơn, còn khi xin lần đầu, xuất khẩu sản phẩm mới hoặc chưa chứng minh rõ nguồn nguyên liệu, cơ quan cấp có thể yêu cầu bổ sung hồ sơ hoặc kiểm tra thực tế, làm thời gian kéo dài.
  • Chi phí xin cấp C/O: Chi phí gồm lệ phí cấp C/O và các khoản phát sinh khi chuẩn bị, dịch thuật, chứng thực hoặc bổ sung chứng từ nếu có. Lệ phí từ 01/7/2025 đến hết 31/12/2026 là 30.000 đồng mỗi bộ theo Thông tư 64/2025/TT-BTC, và từ năm 2027 trở lại 60.000 đồng theo Thông tư 36/2023/TT-BTC nếu không có văn bản gia hạn, nên doanh nghiệp cần kiểm tra mức thu tại thời điểm nộp hồ sơ.
Thùng hàng xếp trên pallet trong kho – Thời hạn cấp, kiểm tra bản C/O và những lần nước nhập khẩu xác minh xuất xứ tỏi
Hình 5: Thùng hàng xếp trên pallet trong kho – Thời hạn cấp, kiểm tra bản C/O và những lần nước nhập khẩu xác minh xuất xứ tỏi

5. Những lỗi thường gặp khi xin cấp C/O cho hàng tỏi

  • Không chứng minh được nguồn gốc nguyên liệu: Doanh nghiệp thu mua tỏi từ nhiều hộ nông dân hoặc đại lý nhưng không có bảng kê, chứng từ giao nhận hay tài liệu chứng minh nguồn gốc, hoặc tổng lượng có chứng từ thấp hơn lượng khai trên hóa đơn.
  • Khai sai tiêu chí xuất xứ: Doanh nghiệp áp tiêu chí WO cho tỏi nhập khẩu từ nước ngoài rồi chỉ sơ chế, đóng gói tại Việt Nam.
  • Sai mã HS hàng hóa: Mã HS không thống nhất giữa Invoice, Packing List, tờ khai hải quan và hồ sơ xin cấp C/O.
  • Thông tin chứng từ không thống nhất: Tên hàng, số lượng, trọng lượng, người xuất khẩu hoặc người nhập khẩu trên C/O không trùng với chứng từ thương mại.
  • Chọn sai mẫu C/O: Doanh nghiệp không kiểm tra hiệp định thương mại hoặc yêu cầu của khách hàng, dẫn đến xin sai mẫu.
  • Thiếu hồ sơ thương nhân: Doanh nghiệp chưa đăng ký đủ thông tin doanh nghiệp, mẫu chữ ký, con dấu hoặc thông tin cần thiết trên hệ thống cấp C/O.
  • Không lưu trữ chứng từ chứng minh xuất xứ: Sau khi được cấp C/O, doanh nghiệp không giữ hồ sơ thu mua, sản xuất và chứng từ liên quan, trong khi Điều 30 Nghị định 31/2018/NĐ-CP yêu cầu lưu ít nhất 5 năm kể từ ngày cấp để phục vụ kiểm tra, xác minh sau cấp.
  • Không kiểm tra nội dung C/O sau khi cấp: Sai người nhập khẩu, mã HS, số Invoice, số lượng hoặc tiêu chí xuất xứ nhưng không phát hiện kịp, làm ảnh hưởng đến việc dùng C/O tại nước nhập khẩu.

Lỗi đầu tiên hay xảy ra ở doanh nghiệp vừa nhập vừa xuất tỏi. Giả định kho có 9.400 kg tỏi Phan Rang có chứng từ thu mua và 3.000 kg tỏi Trung Quốc, sau hao hụt phân loại 4% thì lượng tỏi Việt Nam đủ căn cứ khai WO chỉ còn 9.024 kg, nên nếu đóng chung 12.000 kg để xin C/O Form D đi Malaysia, hồ sơ sẽ bị yêu cầu giải trình hoặc kiểm tra kho, và cách xử lý đúng là thu mua bù tỏi trong nước có chứng từ thay vì gộp lô.

So sánh gộp lô và thu mua bù khi xin C/O Form D cho 12 tấn tỏi đi Port Klang
Hình 6: So sánh gộp lô và thu mua bù khi xin C/O Form D cho 12 tấn tỏi đi Port Klang

6. Lưu ý quan trọng khi xin cấp C/O cho hàng tỏi

Để hạn chế rủi ro trong quá trình xin cấp C/O, doanh nghiệp cần lưu ý những điểm sau:

  1. Xác định chính xác thị trường xuất khẩu và mẫu C/O cần dùng trước khi chuẩn bị hồ sơ.
  2. Kiểm tra quy tắc xuất xứ của từng hiệp định thương mại, không mặc định mọi hàng tỏi đều áp dụng tiêu chí WO.
  3. Chuẩn bị đủ chứng từ chứng minh nguồn gốc tỏi, nhất là khi thu mua từ hộ nông dân, hợp tác xã hoặc đại lý.
  4. Kiểm tra mã HS phù hợp với tình trạng thực tế của hàng hóa, vì mã HS tỏi tươi hoặc ướp lạnh là 0703.20 (0703.20.90 với tỏi thương phẩm, 0703.20.10 với tỏi giống), còn tỏi sấy khô dạng lát hoặc bột thuộc 0712.90.10, tỏi ngâm giấm thuộc 2001.90 và tỏi đen thường thuộc 2005.99, cách đọc mã có ở bài HS code là gì.
  5. Bảo đảm thông tin trên Invoice, Packing List, tờ khai hải quan, vận đơn và chứng thư kiểm dịch thực vật nếu nước nhập khẩu yêu cầu thống nhất với hồ sơ xin cấp C/O.
  6. Đăng ký hồ sơ thương nhân và khai báo thông tin trên hệ thống eCoSys theo quy định, kể cả việc đăng ký lại nơi cấp sau ngày 01/8/2026.
  7. Lưu trữ đủ chứng từ thu mua, sản xuất và hồ sơ chứng minh xuất xứ, kèm sổ kho tách theo từng nguồn tỏi, để phục vụ kiểm tra sau cấp C/O.
  8. Kiểm tra kỹ C/O sau khi được cấp để tránh sai sót ảnh hưởng đến thông quan và việc hưởng ưu đãi thuế tại nước nhập khẩu.

7. Dịch vụ xin cấp C/O cho hàng tỏi xuất khẩu tại Everest Logistics

Xe nâng container tại bãi cảng – Bảng kê thu mua và lượng tỏi đóng container
Hình 7: Xe nâng container tại bãi cảng – Bảng kê thu mua và lượng tỏi đóng container

Everest Logistics, thành lập năm 2018 với trụ sở tại TP.HCM, kiểm tra mã HS theo đúng dạng tỏi, mẫu C/O và nơi cấp đã đăng ký trên eCoSys, đối chiếu lượng tỏi trên bảng kê và hóa đơn đầu vào với phiếu đóng gói trước ngày đóng hàng, đồng thời làm dịch vụ hải quan xuất khẩu và đặt container cho lô tỏi tại Cát Lái hoặc Cái Mép theo trình tự thủ tục xuất khẩu. Quý doanh nghiệp cần tư vấn thủ tục hải quan, tra cứu mã HS hoặc nhận báo giá cước vận chuyển trọn gói, vui lòng liên hệ ngay với chuyên viên của Everest Logistics để được hỗ trợ phương án tối ưu nhất.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Mua tỏi của nông dân không có hóa đơn thì có xin được C/O không?

Được, doanh nghiệp kê khai theo Phụ lục II Thông tư 05/2018/TT-BCT, mẫu đã được Thông tư 44/2023/TT-BCT thay từ 15/02/2024. Bảng kê cần chữ ký người bán, phiếu cân và chứng từ chi tiền để cơ quan cấp đối chiếu được với lượng xuất.

Tỏi Lý Sơn, Phan Rang có cần giấy chứng nhận chỉ dẫn địa lý mới được cấp C/O không?

Không, C/O chỉ chứng nhận tỏi có xuất xứ Việt Nam theo quy tắc của hiệp định, không xét tên vùng trồng. Tên địa danh in trên bao bì cũng không thay được chứng từ thu mua khi cơ quan cấp kiểm tra.

Tỏi nhập từ Trung Quốc rồi xuất sang nước khác có xin được C/O Việt Nam không?

Không, nếu tại Việt Nam chỉ phân loại, phơi lại, đóng bao hoặc dán nhãn, vì đây là công đoạn đơn giản không tạo ra xuất xứ. Với hàng đưa vào kho ngoại quan rồi xuất đi, doanh nghiệp nên hỏi tổ chức cấp về C/O giáp lưng theo Điều 20 Nghị định 31/2018/NĐ-CP.

Một bộ C/O có ghi chung tỏi tươi và tỏi sấy được không?

Được nếu hai mặt hàng cùng lô, cùng người mua và mẫu C/O cho phép nhiều dòng hàng. Mỗi dòng ghi mã HS và tiêu chí riêng, chẳng hạn tỏi tươi ghi WO còn tỏi sấy ghi tiêu chí theo nguồn nguyên liệu thực tế.

Phí xin cấp C/O cho hàng tỏi năm 2026 là bao nhiêu?

Phí là 30.000 đồng mỗi bộ đến hết ngày 31/12/2026 theo Thông tư 64/2025/TT-BTC, giảm 50% so với mức 60.000 đồng của Thông tư 36/2023/TT-BTC. Từ năm 2027, mức 60.000 đồng được áp dụng trở lại nếu không có văn bản gia hạn.

CÔNG TY TNHH EVEREST LOGISTICS