Giá EXW là gì? Trị giá tính thuế khi bán xuất xưởng và khác biệt với FCA

Giá EXW là giá xuất xưởng: người bán đặt hàng sẵn tại xưởng hoặc kho của mình, chưa bốc lên xe, chưa làm thủ tục xuất khẩu. Hiểu đúng giá EXW là gì giúp doanh nghiệp chào giá đúng và khai đúng trị giá tính thuế. Bài viết đi qua định nghĩa, các khoản trong giá, thuế xuất khẩu, tờ khai và so sánh với FCA, FOB.

1. Giá EXW là gì và vì sao còn gọi là giá xuất xưởng

Hình 1: Trách nhiệm theo giá EXW: người bán đặt hàng tại xưởng, người mua lo từ bốc hàng đến nhập khẩu

Câu hỏi giá EXW là gì có hai lớp trả lời: quy tắc Incoterms của ICC và cụm giá xuất xưởng trong luật Việt Nam.

1.1. Định nghĩa EXW theo Incoterms 2020 và cách ghi trong hợp đồng

EXW là viết tắt của Ex Works, một trong 11 điều kiện của Incoterms 2020. Người bán giao hàng khi đặt hàng dưới quyền định đoạt của người mua tại địa điểm chỉ định, thường là nhà máy hoặc kho.

Rủi ro chuyển sang người mua khi hàng đã đặt sẵn tại điểm giao. Hợp đồng ghi: EXW + địa chỉ giao hàng + Incoterms 2020, ví dụ EXW Kho số 3, KCN Tân Tạo, TP.HCM, Incoterms 2020. ICC khuyến nghị ghi rõ điểm giao, như cổng kho.

1.2. Nghĩa vụ tối thiểu của người bán: không bốc hàng, không thông quan xuất khẩu

EXW đối lập với giá DDP, nơi người bán lo hàng đến tận điểm người mua chỉ định. Nghĩa vụ người bán theo EXW dừng ở ba ranh giới:

• Không bốc hàng: Theo ghi chú của ICC, nếu người bán bốc giúp, rủi ro lúc bốc có thể thuộc người mua, nên cần thỏa thuận trước
• Không thông quan xuất khẩu: Người bán chỉ hỗ trợ chứng từ, thông tin khi người mua yêu cầu, chi phí do người mua chịu
• Không thuê vận tải, không mua bảo hiểm: Người mua lo từ chở hàng ra cảng đến thủ tục nhập khẩu.

1.3. Giá xuất xưởng trong Thông tư 05/2018/TT-BCT về xuất xứ

Điểm c khoản 4 Điều 6 Thông tư 05/2018/TT-BCT về xuất xứ hàng hóa dùng giá xuất xưởng trong công thức:

• Trị giá FOB: Giá xuất xưởng + các chi phí khác phát sinh khi đưa hàng lên tàu để xuất khẩu
• Giá xuất xưởng: Chi phí xuất xưởng + lợi nhuận
• Chi phí xuất xưởng: Chi phí nguyên liệu + nhân công trực tiếp + chi phí phân bổ trực tiếp.

Công thức dùng để tính tỷ lệ phần trăm giá trị khi xác định xuất xứ không ưu đãi, không thay Incoterms trong chia nghĩa vụ.

2. Giá EXW bao gồm những gì? Công thức tính

Hình 2: Công thức giá xuất xưởng EXW: chi phí nguyên liệu, nhân công, phân bổ trực tiếp cộng lợi nhuận

Sau khi rõ giá EXW là gì, doanh nghiệp cần biết con số đó gồm chi phí để hàng sẵn sàng tại xưởng và lợi nhuận người bán.

2.1. Các khoản nằm trong và nằm ngoài giá xuất xưởng

Bảng dưới phân loại chi phí của lô hàng bán theo điều kiện EXW:

Khoản chi phí	Nằm trong giá	Bên chịu theo Incoterms 2020
Nguyên liệu, nhân công, chi phí sản xuất phân bổ	Có	Người bán
Đóng gói, ký mã hiệu phù hợp vận chuyển	Có	Người bán
Bốc hàng lên xe tại xưởng	Không	Người mua, trừ khi hợp đồng ghi khác
Vận chuyển nội địa ra cảng, sân bay	Không	Người mua
Thủ tục hải quan, thuế xuất khẩu nếu có	Không	Người mua
Phí tại cảng xuất, cước và bảo hiểm quốc tế	Không	Người mua

2.2. Công thức quy đổi từ EXW sang FCA và FOB

Khi đổi điều kiện, người bán cộng các khoản mình sẽ gánh thêm:

• FCA tại xưởng: Giá EXW + bốc hàng + thủ tục xuất khẩu + thuế xuất khẩu nếu có
• FCA tại kho CFS hoặc cảng: Giá FCA tại xưởng + vận chuyển nội địa đến điểm giao
• FOB cảng xếp: Giá EXW + bốc hàng + vận chuyển nội địa + thủ tục xuất khẩu + phí tại cảng đến khi hàng lên tàu.

Phí tại cảng tùy hãng tàu; cách tách từng khoản xem bài giá FOB.

3. Thuế xuất khẩu khi bán hàng theo điều kiện EXW

Hình 3: Trị giá tính thuế bán EXW: giá hóa đơn cộng chi phí đến cửa khẩu xuất, không gồm cước quốc tế

Nhiều doanh nghiệp tìm hiểu giá EXW là gì vì cần khai thuế xuất khẩu. Incoterms chỉ quyết định ai trả tiền, không quyết định số thuế.

3.1. Trị giá tính thuế hàng xuất khẩu khi bán giá EXW

Điều 8 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016 lấy trị giá hải quan làm trị giá tính thuế. Theo Điều 86 Luật Hải quan 2014, đó là giá bán tính đến cửa khẩu xuất, không gồm phí bảo hiểm và vận chuyển quốc tế.

Điều 4 Thông tư 39/2015/TT-BTC, bổ sung bởi Thông tư 60/2019/TT-BTC, giải thích: lấy giá trên hợp đồng hoặc hóa đơn, cộng chi phí tính đến cửa khẩu xuất nếu chưa có trong giá. Cục Hải quan nhắc lại nguyên tắc này tại Công văn 37413/CHQ-NVTHQ ngày 21/11/2025.

Hóa đơn EXW dừng ở xưởng, nên phải cộng chi phí đưa hàng tới cửa khẩu xuất theo chứng từ. Ví dụ giả định:

Khoản	Số tiền giả định (USD)	Cộng vào trị giá tính thuế
Giá hóa đơn EXW tại xưởng Bình Dương	50.000	Có
Bốc hàng, vận chuyển đến cảng Cát Lái	400	Có
Cước biển quốc tế do người mua trả	1.200	Không
Bảo hiểm quốc tế do người mua mua	60	Không
Trị giá tính thuế	50.400

Cách tra thuế cho từng mặt hàng có trong bài biểu thuế xuất khẩu 2026.

3.2. Bán giá EXW chịu thuế suất bao nhiêu?

Không có thuế suất riêng cho EXW. Thuế suất phụ thuộc mã HS trong Biểu thuế xuất khẩu, Phụ lục I Nghị định 26/2023/NĐ-CP. Nghị định này đã sửa đổi nhiều lần, gần đây có Nghị định 260/2025/NĐ-CP và Nghị định 201/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 23/7/2026.

Biểu này là danh mục mặt hàng chịu thuế, như một số khoáng sản, sản phẩm từ kim loại quý. Hàng không có tên trong biểu thì khai mã 8 số theo Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi, không khai thuế suất (khoản 1 Điều 3 Nghị định 26/2023/NĐ-CP).

Hàng có tên trong biểu nộp thuế bằng trị giá tính thuế nhân thuế suất hiệu lực tại ngày đăng ký tờ khai.

3.3. Thuế GTGT 0% và chứng từ người bán cần giữ

Theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 (hiệu lực 01/7/2025) và Điều 18 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, hàng xuất khẩu hưởng thuế suất 0% khi có:

• Hợp đồng: Hợp đồng bán, gia công hoặc ủy thác xuất khẩu
• Thanh toán: Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt
• Tờ khai: Tờ khai hải quan theo quy định.

Người bán EXW vẫn cần tờ khai của lô hàng. Nếu tờ khai do bên khác đứng tên, nên hỏi trước cơ quan thuế về mức 0%.

4. Ai đứng tên tờ khai xuất khẩu khi bán EXW tại Việt Nam

Hình 4: Ai đứng tên tờ khai khi bán EXW: người bán, đại lý hải quan; người mua nước ngoài không tự khai

Với hàng xuất từ Việt Nam, biết giá EXW là gì chưa đủ: Incoterms giao thủ tục cho người mua, còn luật quy định ai được khai.

4.1. Người mua nước ngoài không hiện diện tại Việt Nam phải qua đại lý hải quan

Điều 5 Nghị định 08/2015/NĐ-CP, đã sửa đổi, bổ sung, liệt kê người khai hải quan. Chủ hàng là thương nhân nước ngoài không hiện diện tại Việt Nam phải làm thủ tục qua đại lý làm thủ tục hải quan.

Không hiện diện là không có đầu tư, kinh doanh, văn phòng đại diện hay chi nhánh tại Việt Nam (khoản 5 Điều 3 Luật Quản lý ngoại thương).

4.2. Thực tế người bán Việt Nam thường đứng tên người xuất khẩu

Trong nhiều lô EXW, người bán Việt Nam vẫn đứng tên người xuất khẩu, tự khai hoặc ủy quyền cho forwarder người mua chỉ định.

Cách này giữ tờ khai khớp hóa đơn người bán. Đây là thực tiễn, không phải quy định bắt buộc; nên xác nhận với chi cục hải quan nơi mở tờ khai.

Trên tờ khai, điều kiện giá hóa đơn ghi EXW, trị giá tính thuế theo mục 3.1. Ý nghĩa từng chỉ tiêu xem bài tờ khai hải quan xuất khẩu.

4.3. Điều khoản nên thỏa thuận trong hợp đồng EXW

Hợp đồng EXW với người mua nước ngoài nên ghi rõ bốn điểm:

• Bốc hàng: Ai bốc, ai chịu rủi ro khi bốc
• Người khai: Ai đứng tên tờ khai, ai trả phí khai và thuế
• Chứng từ trả lại: Thời hạn người mua gửi bản tờ khai, vận đơn
• Điểm giao: Cổng kho, khung giờ, thời hạn báo hàng sẵn sàng.

5. EXW khác FCA và FOB ở điểm nào

Hình 5: So sánh EXW, FCA và FOB: điểm giao hàng, bốc hàng, thủ tục xuất khẩu và vận chuyển nội địa

Đặt cạnh FCA và FOB cho thấy rõ giá EXW là gì ở đầu xuất. Cả ba để người mua trả cước chính; khác nhau ở bốc hàng, khai hải quan, chở ra cảng.

5.1. Bảng so sánh trách nhiệm EXW, FCA và FOB

Bảng dưới đối chiếu ba điều kiện theo Incoterms 2020:

Tiêu chí	EXW	FCA	FOB
Phương thức vận tải	Mọi phương thức	Mọi phương thức	Đường biển, thủy nội địa
Điểm giao hàng	Điểm chỉ định, hàng chưa bốc	Cơ sở người bán, đã bốc; hoặc nơi khác chỉ định	Trên tàu tại cảng xếp
Bốc hàng tại xưởng	Người mua	Người bán, khi giao tại cơ sở người bán	Người bán
Thủ tục xuất khẩu	Người mua	Người bán	Người bán
Vận chuyển ra cảng	Người mua	Người mua nếu giao tại xưởng	Người bán
Rủi ro chuyển	Khi hàng đặt sẵn tại điểm giao	Khi giao tại điểm chỉ định	Khi hàng đã lên tàu

5.2. Khi nào nên chuyển từ EXW sang FCA

Ghi chú của ICC nêu hai trường hợp nên chọn FCA: người mua muốn tránh rủi ro bốc hàng tại cơ sở người bán, hoặc dự kiến khó thông quan xuất khẩu.

Theo ICC Academy, EXW thường hợp với giao hàng trong lãnh thổ người bán hoặc cùng liên minh hải quan. Với người mua nước ngoài không hiện diện tại Việt Nam, FCA tại xưởng giải quyết cả hai điểm vướng.

EXW vẫn hợp khi doanh nghiệp Việt Nam nhập khẩu và có đại lý lo thủ tục ở nước xuất khẩu.

6. Chuyển đơn hàng EXW sang FCA hoặc FOB gọn thủ tục với Everest Logistics

Everest Logistics (Everlog) cung cấp giải pháp khai thuê hải quan và vận chuyển quốc tế chuyên nghiệp, tối ưu chi phí và thời gian thông quan cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại các cụm cảng và sân bay trọng điểm (Cát Lái, Cái Mép, Tân Sơn Nhất).

6.1. Năng lực tuyến, đối tác hãng tàu/hãng bay và cam kết vận hành của Everest

Everest Logistics thành lập năm 2018, trụ sở tại TP.HCM. Dịch vụ hải quan trọn gói gồm khai báo hải quan, tư vấn mã HS, xin C/O và giấy phép chuyên ngành. Mảng vận chuyển gồm FCL, LCL, hàng không và trucking nội địa.

Với đơn EXW, một đầu mối nhận hàng tại xưởng, khai xuất theo ủy quyền chủ hàng và đưa hàng ra cảng, sân bay. Hãng tàu, hãng bay xác nhận theo từng booking.

6.2. Quy trình tiếp nhận hồ sơ và báo giá minh bạch

Để nhận báo giá lô EXW, doanh nghiệp gửi thông tin qua trang liên hệ hoặc hotline:

• Hàng hóa: Tên hàng, mã HS dự kiến, số kiện, trọng lượng, thể tích
• Địa điểm: Địa chỉ xưởng, cảng hoặc sân bay đi, điểm đến
• Chứng từ: Hợp đồng, hóa đơn, packing list nháp và điều kiện giao hàng.

6.3. Bảng phụ phí tham khảo và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp XNK

Mức phí thay đổi theo tuyến, loại hàng và thời điểm; các khoản thường có ở đầu xuất của lô EXW:

Khoản phí	Căn cứ tính	Mức phí
Vận chuyển nội địa	Theo chuyến, loại xe, container	Theo báo giá từng lô
Khai hải quan xuất khẩu	Theo tờ khai	Theo báo giá từng lô
Phí tại cảng xuất	Theo container hoặc khối	Theo báo giá từng lô

Lỗi hay gặp ở đơn EXW là hợp đồng không nói ai đứng tên tờ khai. Đến ngày xe vào xưởng mới biết forwarder không khai thay thương nhân nước ngoài được. Chốt người khai và chứng từ trả lại ngay khi ký hợp đồng.

Quý doanh nghiệp cần tư vấn thủ tục hải quan, tra cứu mã HS hoặc nhận báo giá cước vận chuyển trọn gói, vui lòng liên hệ ngay với chuyên viên của Everest Logistics để được hỗ trợ phương án tối ưu nhất.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

EXW là viết tắt của từ gì?

EXW là viết tắt của Ex Works, nghĩa là giao hàng tại xưởng. Trong giao dịch, điều kiện này thường được gọi là giá xuất xưởng.

Phí EXW trong báo giá của forwarder là phí gì?

Đó là nhóm phí đầu xuất người mua trả khi nhận hàng EXW: bốc xếp, vận chuyển nội địa, khai hải quan, phí tại cảng.

Giá EXW khác giá CIF thế nào?

EXW giao tại xưởng, người mua lo toàn bộ vận chuyển. Với CIF, người bán thông quan xuất khẩu, trả cước biển và mua bảo hiểm đến cảng đích.

Khai hải quan hàng bán theo điều kiện EXW cần lưu ý gì?

Điều kiện giá hóa đơn ghi EXW. Trị giá tính thuế cộng chi phí đưa hàng tới cửa khẩu xuất nếu chưa có trong giá, không cộng cước và bảo hiểm quốc tế.

Người bán có phải bốc hàng lên xe khi bán EXW không?

Không. Bốc hàng là việc của người mua. Nếu người bán bốc giúp, hợp đồng nên ghi ai chịu rủi ro khi bốc.