Trái cây sấy không cần giấy phép xuất khẩu, nhưng khác với trái cây tươi, phần lớn rủi ro của lô hàng nằm ở các điều kiện an toàn thực phẩm của nước nhập khẩu và ở việc khai đúng mã HS cho từng kiểu sấy. Thủ tục xuất khẩu trái cây sấy vì vậy bắt đầu từ việc xác định sản phẩm là quả sấy khô, sấy dẻo có tẩm đường hay sấy giòn, rồi kiểm tra thị trường nhập khẩu yêu cầu những giấy tờ nào và nhà máy đã đăng ký với cơ quan của nước đó chưa. Bài viết đi qua mã HS, các loại giấy tờ thường gặp, điều kiện riêng của Mỹ, Trung Quốc và EU, rồi tính khoản thuế Mục 301 mà người mua Mỹ phải nộp cho một container xoài sấy.
Những điểm chính
- Mã HS theo cách chế biến: Xoài, chuối sấy khô nằm ở nhóm 08.04, 08.03, quả sấy khô khác ở nhóm 08.13, còn sản phẩm tẩm đường hoặc chiên giòn thường chuyển sang nhóm 20.08, nên cùng một loại quả có thể khai hai mã khác nhau
- Giấy tờ theo thị trường: Bộ hồ sơ hải quan Việt Nam giống nhau cho mọi thị trường, nhưng Mỹ yêu cầu nhà máy đăng ký FDA và thông báo trước khi hàng đến, Trung Quốc yêu cầu nhà máy đăng ký trên hệ thống CIFER
- Thuế phía người mua: Từ 24/7/2026, hàng xuất xứ Việt Nam vào Mỹ chịu thêm 12,5% theo Mục 301, nên báo giá DDP hoặc hợp đồng dài hạn cần điều khoản về thay đổi thuế
Nội dung
- 1. Thủ tục xuất khẩu trái cây sấy gồm những giấy tờ gì và có chịu thuế không
- 2. Cách xác định mã HS trái cây sấy theo cách chế biến
- 3. Giấy an toàn thực phẩm, CFS và kiểm dịch: khi nào cần xin
- 4. Điều kiện riêng của Mỹ, Trung Quốc và EU với trái cây sấy
- 4.1. Xuất khẩu trái cây sấy sang Mỹ: đăng ký FDA, Prior Notice và thuế bổ sung
- 4.2. Xuất khẩu trái cây sấy sang Trung Quốc: đăng ký GACC và C/O mẫu E
- 4.3. Yêu cầu của EU về dư lượng, nhãn và chứng từ xuất xứ
- 5. Tính thử thuế người mua Mỹ phải nộp cho một container xoài sấy
- 6. Đóng gói, nhãn và chọn hàng lẻ hay nguyên container cho trái cây sấy
- 7. Dịch vụ làm thủ tục xuất khẩu trái cây sấy tại Everest Logistics
- Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Thủ tục xuất khẩu trái cây sấy gồm những giấy tờ gì và có chịu thuế không
Trái cây sấy không thuộc danh mục hàng cấm xuất khẩu hay hàng xuất khẩu theo giấy phép của Nghị định 292/2026/NĐ-CP, và không có tên trong biểu thuế xuất khẩu, nên lô hàng không phải xin phép và không phải nộp thuế xuất khẩu. Hồ sơ xuất khẩu trái cây sấy vì vậy chia làm hai lớp rõ ràng: lớp thứ nhất là hồ sơ hải quan tại Việt Nam, giống mọi lô hàng xuất khẩu, và lớp thứ hai là giấy tờ mà nước nhập khẩu hoặc người mua yêu cầu.
Lớp thứ nhất gồm tờ khai hải quan, hợp đồng, hóa đơn thương mại và phiếu đóng gói theo Thông tư 38/2015/TT-BTC, được sửa đổi bởi Thông tư 121/2025/TT-BTC, và trình tự chung của một lô hàng được trình bày ở bài thủ tục xuất khẩu. Lớp thứ hai thay đổi theo thị trường và là nơi lô hàng thường bị chậm, vì nhiều giấy cần thời gian xin cấp hoặc phải đăng ký từ trước khi ký hợp đồng.
| Lớp giấy tờ | Chứng từ | Khi nào cần |
|---|---|---|
| Hồ sơ hải quan Việt Nam | Tờ khai, hợp đồng, hóa đơn, phiếu đóng gói, vận đơn | Mọi lô hàng |
| Giấy tờ an toàn thực phẩm | Giấy chứng nhận y tế hoặc an toàn thực phẩm, phiếu kiểm nghiệm | Theo yêu cầu nước nhập khẩu, người mua |
| Giấy tờ lưu hành | Giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS) | Khi nước nhập khẩu yêu cầu để đăng ký sản phẩm |
| Giấy tờ xuất xứ | C/O theo hiệp định | Khi người mua cần hưởng thuế ưu đãi |
| Đăng ký tại nước nhập khẩu | Đăng ký FDA, đăng ký CIFER | Làm trước lô đầu tiên, dùng cho nhiều lô |
2. Cách xác định mã HS trái cây sấy theo cách chế biến
Mã HS trái cây sấy không phụ thuộc vào tên thương mại mà phụ thuộc vào loại quả và cách chế biến. Chương 08 chỉ dành cho quả ở dạng tươi hoặc khô, nghĩa là chỉ được làm khô mà không thêm đường, dầu hay chất khác làm thay đổi bản chất, còn quả đã tẩm đường, chiên hoặc chế biến cách khác thường được xếp vào Chương 20.
| Sản phẩm | Nhóm HS | Lý do |
|---|---|---|
| Chuối sấy khô không đường | 08.03 | Nhóm chuối gồm cả tươi và khô |
| Xoài, dứa sấy khô không đường | 08.04 | Nhóm gồm xoài, dứa, ổi tươi hoặc khô |
| Long nhãn, mít sấy khô và quả khô khác | 08.13 | Quả khô không thuộc các nhóm 08.01 đến 08.06 |
| Xoài sấy dẻo tẩm đường, mít sấy giòn chiên chân không | 20.08 | Quả đã chế biến, có thêm đường hoặc dầu |
Khai sai nhóm không làm thay đổi thuế xuất khẩu tại Việt Nam vì cả hai nhóm đều không chịu thuế, nhưng ảnh hưởng trực tiếp tới người mua, vì thuế nhập khẩu và quy tắc xuất xứ ở nước nhập khẩu áp theo mã HS. Một lô mít sấy giòn khai nhóm 08.13 trên tờ khai Việt Nam nhưng người mua khai nhóm 20.08 ở nước nhập khẩu sẽ làm C/O không khớp mã hàng và có thể bị từ chối ưu đãi, nên doanh nghiệp nên thống nhất mã HS với người mua trước khi làm chứng từ.
3. Giấy an toàn thực phẩm, CFS và kiểm dịch: khi nào cần xin
Với trái cây sấy, không có giấy tờ chuyên ngành nào phía Việt Nam bắt buộc cho mọi lô hàng, mà mỗi giấy chỉ cần khi nước nhập khẩu hoặc người mua yêu cầu. Vì vậy, doanh nghiệp nên hỏi người mua danh sách chứng từ ngay khi đàm phán, thay vì xin trước mọi loại giấy theo thói quen.
Giấy chứng nhận y tế (Health Certificate) hoặc giấy chứng nhận an toàn thực phẩm đối với thực phẩm xuất khẩu do bộ quản lý ngành cấp khi người mua yêu cầu. Hồ sơ thường gồm giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm và phiếu kết quả kiểm nghiệm của lô hàng, nên nhà máy nên giữ các giấy này còn hiệu lực trước khi nhận đơn. Căn cứ cấp giấy hiện vẫn là Nghị định 15/2018/NĐ-CP, vì Nghị định 46/2026/NĐ-CP, văn bản ban hành để thay thế, đã bị tạm ngưng hiệu lực từ 06/4/2026.
Giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS) xác nhận sản phẩm đang được bán hợp pháp tại Việt Nam và thường được nước nhập khẩu yêu cầu khi người mua đăng ký sản phẩm ở nước họ. Muốn có CFS, sản phẩm phải đã tự công bố tại Việt Nam, và quy trình công bố sản phẩm được trình bày ở bài riêng. Chứng thư kiểm dịch thực vật cho quả khô chỉ làm khi nước nhập khẩu yêu cầu, khác với trái cây tươi như trong bài thủ tục xuất khẩu chuối.
4. Điều kiện riêng của Mỹ, Trung Quốc và EU với trái cây sấy
Mỗi thị trường lớn đặt điều kiện vào một điểm khác nhau của chuỗi cung ứng, và các điều kiện này thường phải làm trước khi ký hợp đồng, không làm được khi hàng đã đóng.
4.1. Xuất khẩu trái cây sấy sang Mỹ: đăng ký FDA, Prior Notice và thuế bổ sung
Khi xuất khẩu trái cây sấy sang Mỹ, nhà máy sản xuất phải đăng ký cơ sở thực phẩm với Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) và gia hạn đăng ký trong khoảng 01/10 đến 31/12 của mỗi năm chẵn, nên năm 2026 là năm phải gia hạn. Mỗi lô hàng còn phải có thông báo trước (Prior Notice) gửi FDA, với hàng đường biển chậm nhất 8 giờ trước khi tới cảng Mỹ, và hàng có thể bị giữ tại cảng nếu thiếu thông báo này.
Người mua Mỹ thường là bên nhập khẩu và chịu trách nhiệm theo chương trình xác minh nhà cung cấp nước ngoài của FDA, nên họ hay yêu cầu nhà máy Việt Nam cung cấp kế hoạch an toàn thực phẩm, kết quả kiểm nghiệm và hồ sơ truy xuất nguồn gốc. Từ 24/7/2026, hàng xuất xứ Việt Nam nhập vào Mỹ chịu thêm mức thuế 12,5% theo Mục 301, bên cạnh thuế suất của mã HS, và mục 5 tính tác động của khoản thuế này.
4.2. Xuất khẩu trái cây sấy sang Trung Quốc: đăng ký GACC và C/O mẫu E
Với xuất khẩu trái cây sấy sang Trung Quốc, nhà máy sản xuất phải được đăng ký với Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) qua hệ thống CIFER. Từ 01/6/2026, Lệnh 280 của GACC thay Lệnh 248 về đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài. Theo quy định mới, mã đăng ký đã có vẫn còn hiệu lực, còn hồ sơ đăng ký mới, sửa đổi và gia hạn đều làm theo Lệnh 280. Riêng một số nhóm sản phẩm còn phải được cơ quan có thẩm quyền Việt Nam giới thiệu với GACC trước khi đăng ký.
Mã số đăng ký của nhà máy phải in trên bao bì, và lô hàng từ nhà máy chưa có mã số sẽ không được thông quan tại Trung Quốc. Người mua Trung Quốc thường yêu cầu C/O mẫu E để hưởng thuế ưu đãi theo hiệp định ASEAN, Trung Quốc, và cách chọn mẫu C/O được trình bày ở bài giấy chứng nhận xuất xứ C/O.
4.3. Yêu cầu của EU về dư lượng, nhãn và chứng từ xuất xứ
Với Liên minh châu Âu, điều kiện tập trung vào giới hạn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, chất bảo quản như sulfite trong quả sấy và quy định ghi nhãn, nên người mua thường kiểm nghiệm lại lô hàng khi hàng tới. Hàng đi EU có thể dùng chứng từ xuất xứ theo EVFTA để hưởng thuế ưu đãi, khác với các mẫu C/O dùng cho thị trường trong khu vực như CO form X.
5. Tính thử thuế người mua Mỹ phải nộp cho một container xoài sấy
Khoản thuế phía người mua không làm thay đổi thủ tục ở Việt Nam, nhưng quyết định giá chào của doanh nghiệp có còn cạnh tranh hay không. Tình huống sau giả định một nhà máy ở đồng bằng sông Cửu Long xuất một container 20 feet xoài sấy dẻo đi Los Angeles, gồm 1.600 thùng, giá FOB Cát Lái 20 USD mỗi thùng, tổng trị giá 32.000 USD.
5.1. Số thuế người mua Mỹ phải nộp
Hải quan Mỹ tính thuế trên trị giá giao dịch, về cơ bản không gồm cước biển quốc tế, nên phép tính dùng trị giá FOB. Thuế suất thông thường của mã hàng được giả định là 5% để tách riêng tác động của Mục 301, và doanh nghiệp cần tra thuế suất thật của mã HS sản phẩm trước khi dùng số liệu này.
| Khoản | Cách tính | Số tiền (USD) |
|---|---|---|
| Trị giá tính thuế | 1.600 thùng × 20 USD | 32.000 |
| Thuế theo mã HS | 5% giả định | 1.600 |
| Thuế bổ sung Mục 301 | 12,5% | 4.000 |
| Tổng thuế người mua nộp | 5.600 | |
| Thuế tính trên mỗi thùng | 5.600 chia 1.600 | 3,5 |
Như vậy, khoản 12,5% làm chi phí của người mua tăng thêm 2,5 USD mỗi thùng, tương đương một phần tám giá FOB. Với người mua đang so sánh hàng Việt Nam với hàng từ nước khác không chịu khoản thuế này, chênh lệch 2,5 USD mỗi thùng có thể đủ để họ yêu cầu giảm giá hoặc chuyển đơn.
5.2. Nên chào giá FOB hay DDP cho người mua Mỹ
Nếu chào giá FOB hoặc CFR, người mua Mỹ là bên nhập khẩu và nộp toàn bộ 5.600 USD, nên nhà máy Việt Nam không chịu trực tiếp khoản thuế nhưng phải chuẩn bị cho việc người mua đàm phán lại giá. Nếu chào giá DDP, nhà máy trở thành bên nộp thuế ở Mỹ, phải có đại diện nhập khẩu tại Mỹ và tự chịu khoản 4.000 USD của Mục 301 nếu giá đã chốt trước khi thuế thay đổi.
Vì vậy, doanh nghiệp chưa có pháp nhân hay đại lý nhập khẩu tại Mỹ nên chào giá FOB hoặc CFR, và với hợp đồng khung giao hàng nhiều đợt, nên ghi điều khoản điều chỉnh giá khi thuế nhập khẩu của nước người mua thay đổi. Phép tính này cũng là lý do người mua thường hỏi C/O và mã HS ngay từ đầu, vì họ cần biết chính xác số thuế trước khi chốt giá bán lẻ.
6. Đóng gói, nhãn và chọn hàng lẻ hay nguyên container cho trái cây sấy
Trái cây sấy hút ẩm nhanh, nên bao bì phải kín, thường là túi nhiều lớp có hút ẩm hoặc túi hút chân không đặt trong thùng carton, và thùng không được xếp sát sàn container ẩm. Với hàng đi đường biển dài ngày, doanh nghiệp nên dùng túi chống ẩm cho container và lót sàn, vì hiện tượng đọng hơi nước khi container đi qua vùng có nhiệt độ thay đổi là nguyên nhân phổ biến làm quả sấy bị mốc khi tới nơi.
Nhãn sản phẩm phải theo quy định của nước nhập khẩu, không theo nhãn bán tại Việt Nam. Thị trường Mỹ yêu cầu bảng thành phần dinh dưỡng và cảnh báo chất gây dị ứng theo quy định của FDA, Trung Quốc yêu cầu nhãn tiếng Trung và mã số đăng ký nhà máy, còn EU yêu cầu thông tin bằng ngôn ngữ của nước bán hàng, nên doanh nghiệp nên gửi mẫu nhãn cho người mua duyệt trước khi in.
Về phương thức vận chuyển, lô hàng nhỏ dưới vài khối thường đi hàng lẻ (LCL) để tiết kiệm cước, nhưng hàng lẻ qua nhiều lần đóng, rút tại kho gom hàng nên dễ bị ẩm và móp thùng hơn. Khi lô hàng đạt khoảng 15 đến 20 khối, đi nguyên container 20 feet thường hợp lý hơn vì container được đóng và niêm phong tại nhà máy, giảm số lần xử lý hàng và kiểm soát được điều kiện bảo quản.
7. Dịch vụ làm thủ tục xuất khẩu trái cây sấy tại Everest Logistics
Với một đơn hàng trái cây sấy mới, Everest Logistics bắt đầu từ mô tả quy trình chế biến của nhà máy để thống nhất mã HS theo cách đã làm ở mục 2, rồi lập danh sách giấy tờ theo thị trường nhập khẩu, gồm giấy tờ phía Việt Nam, đăng ký FDA hoặc CIFER của nhà máy và mẫu C/O người mua cần. Danh sách này cho doanh nghiệp biết giấy nào đã có, giấy nào cần xin và mất bao lâu, trước khi chốt ngày đóng hàng với người mua.
Everest Logistics thành lập năm 2018, trụ sở tại TP.HCM, nhận vận chuyển hàng lẻ và nguyên container bằng đường biển, hàng mẫu bằng đường hàng không qua Tân Sơn Nhất, và khai báo hải quan xuất khẩu tại Cát Lái, Cái Mép qua dịch vụ hải quan trọn gói. Everest không thay nhà máy đăng ký với FDA hay GACC, nhưng kiểm tra mã số đăng ký trên hồ sơ, nhắc người mua lịch gửi Prior Notice theo ngày tàu dự kiến tới cảng và đối chiếu tên hàng, mã HS giữa tờ khai, hóa đơn và C/O.
Để lập danh sách giấy tờ và báo giá, doanh nghiệp nên gửi các thông tin sau:
- Sản phẩm và quy trình: Loại quả, cách sấy, có tẩm đường hay chiên không, quy cách bao bì và số thùng
- Thị trường và người mua: Nước nhập khẩu, cảng đến, điều kiện giao hàng và danh sách chứng từ người mua yêu cầu
- Giấy tờ nhà máy có sẵn: Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, số đăng ký FDA hoặc CIFER, phiếu kiểm nghiệm gần nhất
Lô trái cây sấy đầu tiên sang một thị trường mới thường không chậm vì thủ tục hải quan Việt Nam mà vì nhà máy chưa có mã số đăng ký ở nước nhập khẩu hoặc nhãn chưa được người mua duyệt. Doanh nghiệp nên hoàn tất hai việc này trước khi nhận đặt cọc.
Quý doanh nghiệp cần tư vấn thủ tục hải quan, tra cứu mã HS hoặc nhận báo giá cước vận chuyển trọn gói, vui lòng liên hệ ngay với chuyên viên của Everest Logistics để được hỗ trợ phương án tối ưu nhất.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Xuất khẩu trái cây sấy có phải nộp thuế xuất khẩu không?
Không. Trái cây sấy không có tên trong biểu thuế xuất khẩu, nên lô hàng không phải nộp thuế xuất khẩu, và thuế GTGT của hàng xuất khẩu áp mức 0% khi đủ hợp đồng, chứng từ thanh toán và tờ khai.
Trái cây sấy có phải kiểm dịch thực vật khi xuất khẩu không?
Chỉ khi nước nhập khẩu hoặc người mua yêu cầu. Quả đã sấy khô thường được quản lý theo hướng an toàn thực phẩm, nên giấy chứng nhận y tế và phiếu kiểm nghiệm hay được yêu cầu hơn chứng thư kiểm dịch.
Doanh nghiệp thương mại mua trái cây sấy của nhà máy khác để xuất có làm được không?
Được, nhưng các đăng ký ở nước nhập khẩu như FDA hay CIFER gắn với nhà máy sản xuất, không gắn với doanh nghiệp thương mại. Doanh nghiệp cần nhà máy cung cấp mã số đăng ký và giấy tờ an toàn thực phẩm cho từng lô.
Gửi hàng mẫu trái cây sấy cho người mua nước ngoài cần giấy gì?
Hàng mẫu thường đi đường hàng không hoặc chuyển phát nhanh, kèm hóa đơn ghi rõ hàng mẫu không có giá trị thương mại. Với Mỹ, hàng mẫu thực phẩm vẫn phải có Prior Notice gửi FDA trước khi hàng đến.
Có cần công bố sản phẩm tại Việt Nam nếu chỉ xuất khẩu không?
Sản phẩm chỉ sản xuất để xuất khẩu được miễn tự công bố theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP. Tuy nhiên, nếu người mua yêu cầu CFS thì sản phẩm cần được công bố và lưu hành tại Việt Nam trước khi xin giấy này.
CÔNG TY TNHH EVEREST LOGISTICS
- VPĐD: 32 Đường D2, KDC Hưng Phú, P. Phước Long, TP.HCM
- Email: ryan@everlog.vn
- Hotline: 0919108538 (Mr.Vỹ)
- Website: https://www.everlog.vn
- Phone: 0825555652 (Ms. Quyên)
- Email: lequyen@everlog.vn