Thủ tục nhập khẩu nông sản không giống nhau cho mọi lô hàng: cùng là ngô, đậu tương hay hạt điều, lô dùng làm thực phẩm bán trong nước phải qua cả kiểm dịch thực vật lẫn kiểm tra an toàn thực phẩm, còn lô làm thức ăn chăn nuôi hoặc nguyên liệu sản xuất hàng xuất khẩu thường chỉ vướng ở khâu kiểm dịch. Từ ngày 01/9/2026, hồ sơ kiểm dịch thực vật và hồ sơ kiểm tra an toàn thực phẩm phải nộp riêng, nên doanh nghiệp cần biết lô hàng thuộc nhánh nào trước khi hàng được xếp lên tàu. Hướng dẫn dưới đây đi từ cách xác định dạng hàng và mục đích sử dụng, tra mã HS và thuế suất năm 2026, rồi đặt hai lô hạt điều thô về Cát Lái cạnh nhau để thấy tiền thuế và thời gian thông quan thay đổi theo từng lựa chọn.
Những điểm chính
- Mục đích sử dụng quyết định số thủ tục: Hạt dùng làm thực phẩm bán trong nước phải kiểm dịch và kiểm tra an toàn thực phẩm, còn nguyên liệu chỉ dùng để sản xuất hàng xuất khẩu hoặc sản xuất nội bộ được miễn kiểm tra an toàn thực phẩm theo khoản 7 Điều 13 Nghị định 15/2018/NĐ-CP
- Hạt thương phẩm không phải PRA: Ngũ cốc, đậu tương, hạt điều, cà phê nhân kiểm dịch từng lô và lô sạch có giấy trong 24 giờ, trong khi quả tươi và phần lớn vật liệu làm giống phải phân tích nguy cơ dịch hại và có giấy phép trước khi nhập
- Thuế suất chênh lớn theo mặt hàng: Lúa mì và đậu tương hạt chịu 0%, ngô hạt 2%, hạt điều chưa bóc vỏ 5% và cà phê Robusta chưa rang 15%, nên C/O chỉ thật sự tạo khác biệt với nhóm thuế cao
Nội dung
- 1. Thủ tục nhập khẩu nông sản thay đổi theo dạng hàng và mục đích sử dụng
- 2. Kiểm dịch thực vật hàng nhập khẩu với hạt thương phẩm và hạt giống: PRA, thời hạn và mức phạt
- 3. Kiểm tra an toàn thực phẩm nông sản nhập khẩu: diện miễn, điều kiện nguồn hàng và ba phương thức
- 4. Cách xác định mã HS, thuế nhập khẩu theo C/O và thuế GTGT của nông sản
- 5. Tính thử thuế, thời gian thông quan và cách tách hai lô hạt điều thô
- 5.1. Số thuế phải nộp theo ba phương án nhập hạt điều
- 5.2. Thời gian thông quan, chi phí khi bị kiểm tra chặt và lý do nên tách tờ khai
- 6. Hồ sơ và quy trình nhập khẩu nông sản từ chọn nguồn hàng đến thông quan
- 7. Ngô, đậu tương làm thức ăn chăn nuôi hoặc làm giống: kiểm tra, thuế GTGT và giấy phép
- 8. Dịch vụ làm thủ tục nhập khẩu nông sản tại Everest Logistics và thông tin cần gửi
- Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Thủ tục nhập khẩu nông sản thay đổi theo dạng hàng và mục đích sử dụng
Cơ quan quản lý không nhìn tên hàng mà nhìn hai thông tin trên chứng từ: hàng đang ở dạng nào (hạt nguyên, đã bóc vỏ, đã sấy hay đã rang) và hàng nhập để làm gì (làm thực phẩm, thức ăn chăn nuôi, giống hay nguyên liệu cho nhà máy). Hai thông tin này quyết định lô hàng phải qua bao nhiêu thủ tục chuyên ngành và có phải xin giấy phép trước khi ký hợp đồng hay không.
| Mặt hàng và mục đích | Kiểm dịch thực vật | Kiểm tra an toàn thực phẩm | Việc cần làm thêm |
|---|---|---|---|
| Ngô, lúa mì, đậu tương hạt để chế biến thực phẩm bán trong nước | Có, từng lô | Có | Nước xuất khẩu phải nằm trong danh sách được xuất thực phẩm gốc thực vật vào Việt Nam |
| Ngô, lúa mì, đậu tương, khô dầu làm thức ăn chăn nuôi | Có, từng lô | Không | Thủ tục theo pháp luật chăn nuôi, không kiểm tra chất lượng khi thông quan |
| Hạt điều thô, cà phê nhân làm nguyên liệu sản xuất hàng xuất khẩu | Có, từng lô | Miễn | Khai đúng loại hình sản xuất xuất khẩu |
| Hạt điều nhân, cà phê nhân để rang, đóng gói bán trong nước | Có, từng lô | Có | Nhãn hàng hóa theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP khi đưa ra thị trường |
| Hạt giống ngô, lúa để gieo trồng | Có, không phải PRA | Không | Giống phải được công nhận hoặc tự công bố lưu hành |
| Hạt giống rau quả, hạt cỏ để gieo trồng | Có, phải PRA và có giấy phép | Không | Giống phải được công nhận hoặc tự công bố lưu hành |
Vì cùng một container ngô có thể rơi vào hàng thứ nhất hoặc hàng thứ hai của bảng, doanh nghiệp cần ghi mục đích sử dụng ngay trên hợp đồng và hóa đơn, sau đó khai thống nhất trên tờ khai. Khai mục đích làm thức ăn chăn nuôi rồi bán lô hàng cho cơ sở chế biến thực phẩm là trường hợp bị coi là khai sai, vì lô hàng đã bỏ qua khâu kiểm tra an toàn thực phẩm mà lẽ ra phải làm.
2. Kiểm dịch thực vật hàng nhập khẩu với hạt thương phẩm và hạt giống: PRA, thời hạn và mức phạt
Các loại củ, quả, hạt, hoa, lá, thân, cành, rễ, vỏ cây đều thuộc diện kiểm dịch thực vật khi nhập khẩu, theo mục sản phẩm thực vật trong danh mục tại Điều 1 Thông tư 14/2024/TT-BNNPTNT, văn bản áp dụng từ 15/12/2024 thay cho Thông tư 30/2014. Như vậy, ngô, lúa mì, đậu tương, hạt điều, cà phê nhân hay đậu khô nhập khẩu đều phải kiểm dịch, kể cả khi đã phơi sấy hoặc bóc vỏ, và lô hàng thuộc diện chỉ được thông quan khi có giấy chứng nhận kiểm dịch của cơ quan Việt Nam.
Điều 2 của cùng thông tư liệt kê nhóm phải phân tích nguy cơ dịch hại (PRA) trước khi nhập, gồm vật liệu làm giống, quả tươi, củ khoai tây và khoai lang tươi, cỏ và hạt cỏ để gieo trồng, sinh vật có ích. Nhóm vật liệu làm giống loại trừ cây nuôi cấy mô, hạt giống họ thập tự, hạt giống lúa, ngô, kê, hành, tỏi, nên hạt giống ngô nhập về không cần PRA. Ngược lại, hạt giống dưa hấu hay cà chua phải có giấy phép kiểm dịch nhập khẩu từ đúng nước xuất khẩu đã hoàn tất PRA. Hạt ngũ cốc, đậu, hạt điều và cà phê dùng làm thực phẩm hay thức ăn chăn nuôi không nằm trong Điều 2, nên doanh nghiệp không phải xin giấy phép mà chỉ đăng ký kiểm dịch cho từng lô.
Lô không nhiễm dịch hại được cấp giấy trong 24 giờ kể từ khi bắt đầu kiểm dịch, theo Thông tư 33/2014/TT-BNNPTNT, văn bản đã được sửa nhiều lần và gần nhất bởi Thông tư 22/2026/TT-BNNMT. Ngô hay lúa mì chở rời trên tàu có khoang cao từ 3 m được kiểm theo từng lớp khi dỡ hàng và nhận giấy tạm cấp để đưa về kho, nhưng chưa được đưa ra sản xuất khi chưa có giấy chính thức. Hồ sơ đăng ký, cách xử lý lô nhiễm côn trùng và các mức phí được trình bày chi tiết trong hướng dẫn kiểm dịch thực vật của Everest, còn quả tươi phải PRA có trình tự riêng trong bài thủ tục nhập khẩu trái cây.
Sai sót ở khâu này bị xử phạt theo Điều 31 Nghị định 214/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 05/8/2026. Cá nhân không đăng ký kiểm dịch trước khi nhập bị phạt từ 1 đến 2 triệu đồng, còn nhập lô hàng không có giấy kiểm dịch của nước xuất khẩu bị phạt từ 10 đến 20 triệu đồng. Tổ chức vi phạm chịu mức phạt gấp 02 lần. Khoản thiệt hại lớn hơn tiền phạt thường là biện pháp buộc tái xuất hoặc tiêu hủy lô hàng đi kèm.
3. Kiểm tra an toàn thực phẩm nông sản nhập khẩu: diện miễn, điều kiện nguồn hàng và ba phương thức
Kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm với nông sản nhập khẩu hiện vẫn làm theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP, vì Nghị định 46/2026/NĐ-CP đã bị tạm ngưng hiệu lực theo Nghị quyết 15/2026/NQ-CP ngày 06/4/2026. Điều 13 Nghị định 15/2018 liệt kê 9 trường hợp được miễn kiểm tra. Với nông sản thô, ba trường hợp hay gặp là hàng tạm nhập tái xuất hoặc gửi kho ngoại quan, mẫu thử nghiệm với số lượng phù hợp, và nguyên liệu nhập khẩu chỉ dùng để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu hoặc phục vụ sản xuất nội bộ, không tiêu thụ tại thị trường trong nước. Trường hợp thứ ba giải thích vì sao nhà máy nhập hạt điều thô về chế biến xuất khẩu, hay nhà máy nhập lúa mì để tự sản xuất bột dùng nội bộ, không phải nộp hồ sơ an toàn thực phẩm cho lô nguyên liệu.
Nông sản dùng làm thực phẩm và không thuộc diện miễn còn phải đáp ứng điều kiện tại Điều 14: nước xuất khẩu phải có trong danh sách quốc gia, vùng lãnh thổ đăng ký xuất khẩu thực phẩm có nguồn gốc thực vật vào Việt Nam, danh sách do Bộ Nông nghiệp và Môi trường cung cấp cho cơ quan hải quan. Vì vậy, một nhà cung cấp mới từ nước chưa có tên trong danh sách có thể chào giá tốt nhưng không đưa được hàng vào kênh thực phẩm, dù vẫn kiểm dịch được.
Mức độ kiểm tra theo Điều 16 và Điều 17 Nghị định 15/2018 chia làm ba phương thức, và thời hạn ở Điều 19 khác nhau rõ rệt:
| Phương thức | Khi nào áp dụng | Nội dung | Thời hạn trả kết quả |
|---|---|---|---|
| Kiểm tra giảm | Đã có 03 lần đạt liên tiếp trong 12 tháng, hoặc cơ sở sản xuất có GMP, HACCP, ISO 22000 | Hải quan chọn ngẫu nhiên tối đa 5% số lô trong năm để kiểm hồ sơ | 03 ngày làm việc với lô được chọn |
| Kiểm tra thông thường | Mặc định cho lô hàng không thuộc hai trường hợp còn lại | Chỉ kiểm tra hồ sơ | 03 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ |
| Kiểm tra chặt | Lô trước không đạt, hoặc có cảnh báo về an toàn thực phẩm | Kiểm tra hồ sơ và lấy mẫu kiểm nghiệm | 07 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ |
Từ ngày 01/9/2026, Thông tư 22/2026/TT-BNNMT bỏ thủ tục gộp kiểm dịch thực vật với kiểm tra an toàn thực phẩm và phân cấp việc kiểm tra an toàn thực phẩm hàng có nguồn gốc thực vật nhập khẩu cho địa phương. Doanh nghiệp vì thế phải chuẩn bị hai bộ hồ sơ gửi hai cơ quan, và nên nộp hồ sơ an toàn thực phẩm trước hoặc ngay khi hàng về, vì thời hạn 03 ngày làm việc chỉ bắt đầu khi cơ quan kiểm tra nhận đủ hồ sơ. Ngô và đậu tương biến đổi gen dùng làm thực phẩm còn phải thuộc danh sách sinh vật biến đổi gen đã được cấp giấy xác nhận đủ điều kiện sử dụng làm thực phẩm theo Điều 9 Nghị định 15/2018. Vì vậy, với hàng từ các nước trồng nhiều giống biến đổi gen, doanh nghiệp nên hỏi người bán tên sự kiện chuyển gen (mã định danh của từng dòng cây biến đổi gen) ngay từ lúc chào giá.
4. Cách xác định mã HS, thuế nhập khẩu theo C/O và thuế GTGT của nông sản
Mã HS nông sản được xác định theo mức độ chế biến và mục đích, nên cùng là hạt điều nhưng loại chưa bóc vỏ và loại đã bóc vỏ nằm ở hai dòng thuế cách nhau 20 điểm phần trăm. Nông sản thô thường nằm ở chương 07 (rau, đậu khô), 08 (quả và quả hạch như hạt điều), 09 (cà phê, chè, gia vị), 10 (ngũ cốc), 11 (bột, tinh bột) và 12 (hạt có dầu, hạt giống), còn khô dầu, cám và phụ phẩm làm thức ăn chăn nuôi nằm ở chương 23. Cột ghi chú nêu mức thuế khi có C/O (giấy chứng nhận xuất xứ) mẫu D (nội khối ASEAN), mẫu E (ASEAN và Trung Quốc), AK (ASEAN và Hàn Quốc) hoặc AANZ (ASEAN, Úc và New Zealand). Bảng dưới là thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) của các mã hay gặp, tra theo danh mục và biểu thuế năm 2026 ngày 04/11/2026:
| Mã HS | Mô tả | Thuế MFN | Ghi chú về C/O |
|---|---|---|---|
| 0713.31.90 | Đậu xanh khô, loại không dùng để gieo trồng | 15% | Mẫu D: 0% |
| 1001.99.19 | Lúa mì loại khác, thích hợp dùng cho người | 0% | C/O không làm giảm thêm thuế |
| 1001.99.99 | Lúa mì loại khác, không dùng cho người | 0% | C/O không làm giảm thêm thuế |
| 1005.10.00 | Ngô hạt giống | 0% | C/O không làm giảm thêm thuế |
| 1005.90.91 | Ngô hạt thích hợp dùng cho người | 2% | Mẫu D, AANZ, AK: 0% |
| 1005.90.99 | Ngô hạt loại khác, thường dùng làm thức ăn chăn nuôi | 2% | Mẫu D, AANZ, AK: 0% |
| 1201.90.00 | Đậu tương, trừ hạt giống | 0% | C/O không làm giảm thêm thuế |
| 2304.00.90 | Khô dầu đậu tương, loại khác | 2% | Mẫu AK, AANZ: 0% |
| 0801.31.00 | Hạt điều chưa bóc vỏ | 5% | Mẫu D, E, AK: 0% |
| 0801.32.00 | Hạt điều đã bóc vỏ | 25% | Mẫu E, AK: 0% |
| 0901.11.30 | Cà phê Robusta chưa rang, chưa khử caffeine | 15% | Mẫu D: 0%, RCEP: 10% |
Với lúa mì, đậu tương và ngô giống, thuế MFN đã bằng 0 nên C/O không tạo thêm lợi ích về thuế, nhưng với hạt điều và cà phê, một bộ C/O hợp lệ có thể quyết định lãi lỗ của cả lô. Cà phê Robusta là ví dụ cần chú ý: cùng hàng từ một nước ASEAN, C/O mẫu D đưa thuế về 0%, còn C/O mẫu RCEP vẫn để 10%, nên doanh nghiệp phải chỉ định loại C/O trong hợp đồng thay vì để người bán tự chọn. Đậu tương, lúa mì và ngô từ Hoa Kỳ không có hiệp định thương mại tự do với Việt Nam nên áp mức MFN. Các yêu cầu riêng với nguồn hàng này nằm ở bài thủ tục nhập khẩu nông sản từ Mỹ.
Về thuế giá trị gia tăng, sản phẩm trồng trọt chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường không chịu thuế ở khâu nhập khẩu, theo Luật 48/2024/QH15 đã được sửa bởi Luật 149/2025/QH15 từ 01/01/2026. Thế nào là sơ chế thông thường được giải thích tại Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Ngô hạt, hạt điều thô hay cà phê nhân chỉ phơi sấy, bóc vỏ thường thuộc nhóm này, còn hạt đã rang, tẩm ướp hoặc xay thành sản phẩm khác thì chịu thuế giá trị gia tăng theo mức của mặt hàng.
5. Tính thử thuế, thời gian thông quan và cách tách hai lô hạt điều thô
Tình huống dưới đây là giả định để minh họa: một nhà máy chế biến điều ở Đông Nam Bộ cần hai lô hạt điều thô, mỗi lô 78 tấn đóng trong 3 container 40 feet. Giá CIF, tức giá đã gồm bảo hiểm và cước tới cảng Việt Nam, là 1.350 USD/tấn, và tỷ giá là 26.000 đồng/USD. Trị giá tính thuế mỗi lô vì thế là 105.300 USD, tương đương 2.737.800.000 đồng. Lô A dùng để sản xuất nhân điều xuất khẩu, còn lô B dùng để rang muối, đóng gói và bán trong nước, và nhà máy đang cân nhắc mua lô B từ Bờ Biển Ngà hay từ Campuchia.
5.1. Số thuế phải nộp theo ba phương án nhập hạt điều
Lô A khai theo loại hình sản xuất xuất khẩu nên thuộc diện miễn thuế nhập khẩu theo Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, với điều kiện nhà máy đã thông báo cơ sở sản xuất và báo cáo quyết toán nguyên liệu với hải quan. Lô B không được hưởng ưu đãi này, nên tiền thuế phụ thuộc vào nguồn hàng và chứng từ xuất xứ:
| Khoản mục | Lô A: Bờ Biển Ngà, sản xuất xuất khẩu | Lô B1: Bờ Biển Ngà, bán trong nước | Lô B2: Campuchia, C/O mẫu D, bán trong nước |
|---|---|---|---|
| Trị giá tính thuế (đồng) | 2.737.800.000 | 2.737.800.000 | 2.737.800.000 |
| Thuế nhập khẩu | Miễn | 5%: 136.890.000 | 0% |
| Thuế giá trị gia tăng khâu nhập khẩu | Không chịu thuế | Không chịu thuế | Không chịu thuế |
| Kiểm dịch thực vật | Có | Có | Có |
| Kiểm tra an toàn thực phẩm | Miễn theo khoản 7 Điều 13 | Kiểm tra thông thường | Kiểm tra thông thường |
Khoản chênh 136.890.000 đồng giữa B1 và B2 chỉ có thật khi C/O mẫu D chứng minh được hạt điều trồng và thu hoạch tại Campuchia. Hạt điều châu Phi chỉ trung chuyển hoặc đóng lại bao tại Campuchia không đạt xuất xứ ATIGA, và nếu hải quan bác C/O, lô hàng quay về mức 5% cộng thêm rủi ro bị xử phạt khai sai theo Nghị định 169/2026/NĐ-CP. Ngoài ra, Bờ Biển Ngà hay Campuchia đều phải có trong danh sách quốc gia được xuất thực phẩm gốc thực vật vào Việt Nam thì lô B mới vào được kênh thực phẩm, còn lô A được miễn kiểm tra an toàn thực phẩm nên không chịu điều kiện này.
5.2. Thời gian thông quan, chi phí khi bị kiểm tra chặt và lý do nên tách tờ khai
Giả định cả ba lô có hồ sơ đầy đủ, nộp trước ngày tàu cập Cát Lái (ngày D) và không nhiễm dịch hại. Lô A chỉ chờ giấy kiểm dịch, cấp trong 24 giờ, nên có thể mở tờ khai và kéo hàng về nhà máy khoảng D+1. Lô B phải chờ thêm thông báo đạt an toàn thực phẩm, tối đa 03 ngày làm việc theo phương thức kiểm tra thông thường, nên mốc thông quan rơi vào khoảng D+3 ngày làm việc.
Nếu lô hạt điều trước đó của cùng nhà cung cấp từng bị kết luận không đạt, lô B chuyển sang kiểm tra chặt với thời hạn 07 ngày làm việc, tức chậm thêm khoảng 4 ngày so với kiểm tra thông thường. Với mức lưu container, lưu bãi giả định 900.000 đồng/container/ngày, 3 container chờ thêm 4 ngày tốn khoảng 10.800.000 đồng, chưa kể tiến độ sản xuất bị đẩy lùi. Nhà máy có thể đề nghị đưa hàng về kho bảo quản trong lúc chờ kết quả, nhưng chưa được đưa hàng vào dây chuyền rang cho đến khi có thông báo đạt.
Rút ra từ tình huống, nhà máy nên tách nguyên liệu sản xuất xuất khẩu và nguyên liệu bán trong nước thành hai hợp đồng, hai vận đơn và hai tờ khai ngay từ đầu. Nếu gộp chung một tờ khai kinh doanh, lô A mất cả quyền miễn thuế lẫn quyền miễn kiểm tra an toàn thực phẩm. Còn nếu khai cả hai lô là sản xuất xuất khẩu rồi bán một phần trong nước, nhà máy phải khai chuyển mục đích sử dụng, nộp thuế và làm thủ tục an toàn thực phẩm sau, với rủi ro bị phạt nếu chậm khai.
6. Hồ sơ và quy trình nhập khẩu nông sản từ chọn nguồn hàng đến thông quan
Hồ sơ nhập khẩu nông sản gồm bộ chứng từ hải quan cộng phần hồ sơ chuyên ngành thay đổi theo nhánh thủ tục ở mục 1. Bộ chứng từ hải quan lập theo Thông tư 38/2015/TT-BTC, văn bản đã được Thông tư 39/2018 và Thông tư 121/2025 sửa đổi. Thành phần bộ chứng từ thương mại giống quy trình thủ tục nhập khẩu hàng hóa của một lô hàng thông thường, nên bảng dưới chỉ nhấn vào phần riêng của nông sản:
| Chứng từ | Khi nào cần | Điểm hay sai |
|---|---|---|
| Hợp đồng, hóa đơn, phiếu đóng gói, vận đơn | Mọi lô | Tên hàng chung chung như "agricultural products", thiếu dạng hàng và mục đích |
| Phytosanitary Certificate của nước xuất khẩu | Mọi lô thuộc diện kiểm dịch | Tên khoa học, khối lượng, số container lệch với hóa đơn; thiếu biện pháp hun trùng khi được yêu cầu |
| Giấy đăng ký kiểm dịch thực vật | Mọi lô thuộc diện kiểm dịch | Nộp khi hàng đã về cảng, làm lô hàng chờ thêm |
| Giấy phép kiểm dịch thực vật nhập khẩu | Hạt giống, quả tươi phải PRA | Giấy phép hết hạn 12 tháng hoặc ghi sai nước xuất khẩu |
| Hồ sơ đăng ký kiểm tra an toàn thực phẩm | Lô dùng làm thực phẩm, không thuộc diện miễn | Từ 01/9/2026 phải nộp riêng, không còn gộp với kiểm dịch |
| C/O | Khi muốn hưởng thuế ưu đãi đặc biệt | Sai mẫu C/O, tiêu chí xuất xứ không phù hợp với hàng chỉ trung chuyển |
Thứ tự việc hợp lý bắt đầu trước khi ký hợp đồng chứ không bắt đầu khi tàu cập. Đầu tiên, doanh nghiệp xác định dạng hàng, mục đích và mã HS, kiểm tra mặt hàng có phải PRA không và nước xuất khẩu có trong danh sách được xuất thực phẩm gốc thực vật vào Việt Nam không. Kế đến, doanh nghiệp gửi người bán mẫu mô tả hàng để họ lập bản nháp hóa đơn, phiếu đóng gói, phyto (giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật của nước xuất khẩu) và C/O, rồi đối chiếu bốn chứng từ này với nhau trước khi hàng xếp lên tàu.
Khi có lịch tàu, doanh nghiệp nộp đăng ký kiểm dịch và hồ sơ an toàn thực phẩm (nếu thuộc diện) qua Cổng thông tin một cửa quốc gia, sau đó truyền tờ khai hải quan, nộp lệ phí 20.000 đồng mỗi tờ khai theo Thông tư 86/2025/TT-BTC và chờ hải quan phân luồng xanh, vàng hoặc đỏ. Hải quan thông quan khi tờ khai có đủ giấy chứng nhận kiểm dịch, thông báo đạt an toàn thực phẩm và nghĩa vụ thuế đã hoàn thành. Hàng đóng bao bán ra thị trường còn phải có nhãn đúng Nghị định 37/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 23/01/2026 và thay Nghị định 43/2017, nên nhãn phụ tiếng Việt cần chuẩn bị trước khi hàng rời kho.
7. Ngô, đậu tương làm thức ăn chăn nuôi hoặc làm giống: kiểm tra, thuế GTGT và giấy phép
Phần lớn ngô hạt, lúa mì làm thức ăn chăn nuôi, đậu tương và khô dầu đậu tương nhập về Việt Nam là nguyên liệu cho nhà máy thức ăn chăn nuôi, và nhánh thủ tục của nhóm này nhẹ hơn hàng thực phẩm ở hai điểm. Điểm thứ nhất là lô hàng không phải kiểm tra an toàn thực phẩm. Điểm thứ hai là từ 01/7/2026, tờ khai không còn phải đợi kết quả kiểm tra chất lượng theo khoản 1 Điều 82 Nghị định 37/2026/NĐ-CP, vì thức ăn chăn nuôi được xếp vào nhóm rủi ro trung bình theo Thông tư 27/2026/TT-BNNMT. Khâu còn lại làm lô hàng phải chờ là kiểm dịch thực vật, cộng với yêu cầu về giấy xác nhận đủ điều kiện sử dụng làm thức ăn chăn nuôi khi ngô hoặc đậu tương là giống biến đổi gen.
Thức ăn chăn nuôi theo pháp luật chăn nuôi cũng là đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng tại khoản 3 Điều 5 Luật 48/2024/QH15, nên nhà máy không nộp thuế giá trị gia tăng khâu nhập khẩu với lô nguyên liệu. Phần công bố sản phẩm, hồ sơ với từng loại thức ăn hỗn hợp, đậm đặc hay bổ sung và một ví dụ tính chi phí lô bột cá có trong bài thủ tục nhập khẩu thức ăn chăn nuôi.
Với hạt giống, Luật Trồng trọt 2018 chỉ cho nhập khẩu giống đã được công nhận hoặc tự công bố lưu hành, còn giống chưa lưu hành nhập để nghiên cứu, khảo nghiệm hay triển lãm phải có giấy phép nhập khẩu của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật. Giống lúa và giống ngô thuộc nhóm rủi ro trung bình theo Thông tư 27/2026, nên được thông quan mà không qua kiểm tra chất lượng nhưng phải hợp quy trước khi bán. Hạt giống rau quả ngoài họ thập tự phải PRA. Giấy phép kiểm dịch nhập khẩu được cấp trong 10 ngày làm việc sau khi hồ sơ hợp lệ, nên doanh nghiệp nhập hạt giống cần tính thời gian này vào lịch đặt hàng của vụ gieo trồng.
8. Dịch vụ làm thủ tục nhập khẩu nông sản tại Everest Logistics và thông tin cần gửi
Với lô nông sản, phần quyết định thời gian thông quan nằm ở chứng từ do người bán lập ở nước xuất khẩu, nên Everest Logistics bắt đầu từ bản mô tả hàng và bản nháp chứng từ chứ không đợi đến khi container về Cát Lái hoặc tàu hàng rời cập Cái Mép. Trước khi hàng xếp lên tàu, chuyên viên kiểm tra năm điểm: dạng hàng và mục đích sử dụng để chọn đúng loại hình tờ khai, mặt hàng có phải PRA không, nước xuất khẩu có trong danh sách được xuất thực phẩm gốc thực vật vào Việt Nam không, tên khoa học và khối lượng trên bản nháp phyto có khớp hóa đơn không, và tiêu chí xuất xứ trên bản nháp C/O có đứng vững khi hải quan kiểm tra không.
Everest Logistics thành lập năm 2018, trụ sở tại TP.HCM. Khi hàng đi, Everest nộp đăng ký kiểm dịch và hồ sơ an toàn thực phẩm thành hai bộ riêng theo quy định từ 01/9/2026, theo dõi lấy mẫu tại cảng, khai hải quan và tính trước tiền thuế theo từng mẫu C/O như bảng ở mục 5. Với nhà máy có cả nguyên liệu sản xuất xuất khẩu lẫn hàng bán trong nước, Everest đề xuất cách tách hợp đồng, vận đơn và tờ khai ngay từ khâu đặt hàng. Nhờ vậy, lô xuất khẩu giữ được quyền miễn thuế và miễn kiểm tra an toàn thực phẩm.
Để nhận báo giá trọn gói cho lô nông sản, doanh nghiệp gửi cho Everest những thông tin sau:
- Mô tả hàng: Tên thương mại và tên khoa học, dạng hàng (nguyên hạt, bóc vỏ, sấy khô), mục đích sử dụng và mã HS dự kiến nếu đã có
- Nguồn hàng và lịch tàu: Nước xuất khẩu, cảng xếp hàng, cảng đến, số container hoặc khối lượng hàng rời và ngày tàu chạy dự kiến
- Bản nháp chứng từ: Hóa đơn, phiếu đóng gói, Phytosanitary Certificate và C/O để đối chiếu với nhau trước khi người bán phát hành bản chính
- Thông tin nhà máy: Lô hàng dùng cho sản xuất xuất khẩu, sản xuất nội bộ hay bán trong nước, để chọn loại hình tờ khai và nhánh thủ tục an toàn thực phẩm
Lô nông sản hay bị giữ ở cảng không phải vì thủ tục phức tạp mà vì mục đích sử dụng trên hợp đồng, tờ khai và hồ sơ chuyên ngành không thống nhất với nhau. Xác định nhánh thủ tục trước khi ký hợp đồng giúp doanh nghiệp biết lô hàng cần một hay hai bộ hồ sơ chuyên ngành và thông quan vào ngày nào.
Quý doanh nghiệp cần tư vấn thủ tục hải quan, tra cứu mã HS hoặc nhận báo giá cước vận chuyển trọn gói, vui lòng liên hệ ngay với chuyên viên của Everest Logistics để được hỗ trợ phương án tối ưu nhất.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Nhập khẩu nông sản có cần xin giấy phép nhập khẩu không?
Phần lớn hạt thương phẩm như ngô, lúa mì, đậu tương, hạt điều và cà phê nhân không cần giấy phép, chỉ cần đăng ký kiểm dịch thực vật cho từng lô. Giấy phép kiểm dịch nhập khẩu chỉ bắt buộc với nhóm phải PRA như quả tươi, phần lớn hạt giống và hạt cỏ để gieo trồng.
Nông sản đã sấy khô, bóc vỏ có còn phải kiểm dịch thực vật không?
Có, vì danh mục tại Thông tư 14/2024/TT-BNNPTNT tính cả hạt, quả đã phơi sấy hoặc bóc vỏ. Chỉ một số sản phẩm đã qua chế biến sâu được loại trừ, nên doanh nghiệp cần đối chiếu dạng hàng cụ thể trước khi kết luận.
Nhà máy nhập nông sản để sản xuất nội bộ có phải kiểm tra an toàn thực phẩm không?
Không, khoản 7 Điều 13 Nghị định 15/2018/NĐ-CP miễn kiểm tra với nguyên liệu chỉ dùng để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu hoặc phục vụ sản xuất nội bộ, không tiêu thụ trong nước. Quyền miễn này không áp dụng khi mặt hàng đang có cảnh báo về an toàn thực phẩm.
Có được đưa nông sản về kho trước khi có kết quả kiểm tra không?
Với kiểm dịch thực vật, lô hàng chỉ được chở khỏi cảng khi cơ quan kiểm dịch đồng ý, như trường hợp hàng rời được cấp giấy tạm cấp. Với kiểm tra an toàn thực phẩm, doanh nghiệp có thể đề nghị đưa hàng về bảo quản nhưng chưa được sử dụng hay bán cho tới khi có thông báo đạt.
Thuế giá trị gia tăng khâu nhập khẩu của nông sản thô là bao nhiêu?
Sản phẩm trồng trọt chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường không chịu thuế giá trị gia tăng ở khâu nhập khẩu theo Luật 48/2024/QH15 đã sửa đổi. Hàng đã rang, tẩm ướp hoặc chế biến thành sản phẩm khác thì chịu thuế theo mức của từng mặt hàng.
CÔNG TY TNHH EVEREST LOGISTICS
- VPĐD: 32 Đường D2, KDC Hưng Phú, P. Phước Long, TP.HCM
- Email: ryan@everlog.vn
- Hotline: 0919108538 (Mr.Vỹ)
- Website: https://www.everlog.vn
- Phone: 0825555652 (Ms. Quyên)
- Email: lequyen@everlog.vn