Vận chuyển hàng hóa bằng đường biển đóng vai trò quan trọng trong hoạt động thương mại và xuất nhập khẩu quốc tế. Tuy nhiên, để hàng hóa được vận chuyển thuận lợi từ quốc gia này sang quốc gia khác, doanh nghiệp cần nắm rõ quy trình cũng như lựa chọn được đơn vị vận chuyển phù hợp, để hàng hóa được giao nhận an toàn, đúng tiến độ và tối ưu chi phí.
Vậy cụ thể, quy trình vận chuyển hàng hóa bằng đường biển gồm những bước nào, và việc nắm rõ quy trình, lựa chọn đúng đơn vị vận chuyển giúp hạn chế rủi ro, kiểm soát chi phí ra sao? Hãy cùng Everest Logistics tìm hiểu chi tiết để doanh nghiệp đưa ra phương án vận chuyển phù hợp và tối ưu nhất cho lô hàng của mình.
Những điểm chính
- Mười bước nối tiếp nhau: Một lô hàng đi từ tiếp nhận thông tin, tư vấn phương án, báo giá và booking, chuẩn bị chứng từ, khai hải quan, đóng hàng và hạ container, xếp tàu, chặng biển, thủ tục ở cảng đích tới giao hàng cho người nhận
- Booking quyết định các hạn chót: Mã booking, tên tàu, ETD, ETA, nơi lấy và hạ container cùng thời hạn SI, VGM và closing time đều ghi trên booking, nên chủ hàng cần đọc kỹ ngay khi nhận
- FCL và LCL khác nhau ở nơi đóng và rút hàng: Hàng FCL đóng tại kho chủ hàng và kéo nguyên container về kho người nhận, còn hàng LCL được gom và tách tại kho CFS ở hai đầu
Nội dung
- 1. Vận chuyển hàng hóa bằng đường biển là gì
- 2. Quy trình vận chuyển hàng hóa bằng đường biển trước khi tàu chạy
- 2.1. Bước 1: Tiếp nhận thông tin lô hàng
- 2.2. Bước 2: Kiểm tra và tư vấn phương án vận chuyển
- 2.3. Bước 3: Báo giá và đặt booking
- 2.4. Bước 4: Chuẩn bị hàng hóa và chứng từ
- 2.5. Bước 5: Khai báo và hoàn tất thủ tục hải quan
- 2.6. Bước 6: Đóng hàng và hạ container
- 2.7. Bước 7: Làm thủ tục tại cảng và xếp hàng lên tàu
- 3. Quy trình vận chuyển hàng hóa bằng đường biển sau khi tàu chạy
- 3.1. Bước 8: Vận chuyển hàng hóa đến cảng đích
- 3.2. Bước 9: Làm thủ tục nhận hàng tại cảng đích
- 3.3. Bước 10: Giao hàng đến người nhận
- 4. Cam kết của Everest Logistics khi vận chuyển hàng hóa bằng đường biển
- Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Vận chuyển hàng hóa bằng đường biển là gì
Vận chuyển hàng hóa bằng đường biển là hình thức đưa hàng hóa từ quốc gia này sang quốc gia khác bằng tàu biển thông qua hệ thống cảng biển. Trong hoạt động xuất nhập khẩu, phương thức này thường sử dụng container để đóng gói và chuyên chở hàng hóa, và phù hợp với nhiều loại hàng, đặc biệt là hàng có số lượng, khối lượng lớn và cần vận chuyển trên quãng đường dài.
Ví dụ theo một tình huống giả định, một doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu hạt điều sang Mỹ. Hàng hóa được đóng gói và xếp vào container, sau đó vận chuyển từ kho đến cảng ở Việt Nam, nơi doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ chứng từ và làm các thủ tục cần thiết để chứng minh hàng hóa đủ điều kiện xuất khẩu, rồi container được xếp lên tàu để vận chuyển đến cảng đích tại Mỹ.
2. Quy trình vận chuyển hàng hóa bằng đường biển trước khi tàu chạy
Các bước vận chuyển hàng hóa bằng đường biển có thể chia thành hai phần nối với nhau bằng vận đơn. Phần thứ nhất là quy trình xuất khẩu hàng hóa bằng đường biển, gồm bảy bước phải xong trước khi tàu rời cảng đi, còn phần thứ hai gồm ba bước ở chặng biển và cảng đích, được trình bày ở mục 3.
2.1. Bước 1: Tiếp nhận thông tin lô hàng
Doanh nghiệp cung cấp cho đơn vị vận chuyển như Everest Logistics các thông tin của lô hàng, gồm tên hàng, số lượng, trọng lượng, địa điểm lấy hàng, cảng đi, cảng đến và thời gian vận chuyển dự kiến. Thông tin càng đầy đủ thì phương án và báo giá ở các bước sau càng sát với thực tế của lô hàng.
2.2. Bước 2: Kiểm tra và tư vấn phương án vận chuyển
Dựa trên các thông tin đã có, Everest kiểm tra tuyến đường, hãng tàu, lịch tàu và đề xuất phương thức đóng hàng FCL (nguyên container) hoặc LCL (hàng lẻ đóng ghép) phù hợp với lô hàng. Việc chọn đúng dịch vụ vận chuyển đường biển giúp doanh nghiệp giảm chi phí, cân đối thời gian giao nhận hàng và nắm rõ phương thức vận chuyển để chuẩn bị hồ sơ, đóng hàng thuận lợi.
2.3. Bước 3: Báo giá và đặt booking
Everest gửi báo giá kèm thông tin lịch trình chi tiết để khách hàng kiểm tra và lựa chọn phương án phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp. Khi so giá, chủ hàng có thể đối chiếu với bảng giá cước vận chuyển container của cùng tuyến, rồi hai bên thống nhất phương án vận chuyển và tiến hành đặt booking (giữ chỗ) với hãng tàu.
Một booking cơ bản cần có mã số booking, thông tin hàng hóa và loại container, cảng đi và cảng đến, tên tàu và số chuyến, ETD và ETA (ngày tàu chạy và ngày tàu đến dự kiến), thời hạn SI, VGM và closing time, nơi lấy và hạ container. Ba thời hạn cuối là các mốc dễ làm lô hàng rớt tàu nhất:
- SI (shipping instruction): Hướng dẫn làm vận đơn, gồm người gửi, người nhận, mô tả hàng, số kiện, trọng lượng, số container và số seal, mà hãng tàu dùng để in vận đơn và khai manifest
- Khai báo VGM (verified gross mass): Khai báo khối lượng toàn bộ container đã xác nhận, là nghĩa vụ của người gửi hàng theo Công ước SOLAS từ 01/7/2016, và container chưa có VGM sẽ không được xếp lên tàu
- Closing time: Còn gọi là cut-off time hay giờ cắt máng, là thời điểm muộn nhất container có hàng phải vào tới bãi cảng, thường cách ETD từ một đến hai ngày ở cảng lớn
Theo hướng dẫn của Tổ chức Hàng hải Quốc tế, người gửi hàng xác định VGM bằng cách cân cả container đã đóng hàng và bấm seal, hoặc cân toàn bộ hàng, pallet, vật liệu chèn lót rồi cộng với trọng lượng vỏ container.
2.4. Bước 4: Chuẩn bị hàng hóa và chứng từ
Doanh nghiệp rà soát số lượng, chất lượng, bao bì, nhãn dán hàng hóa và chuẩn bị hàng đúng như hợp đồng mua bán. Sau đó, doanh nghiệp hoàn thiện các chứng từ cần thiết như Commercial Invoice (hóa đơn thương mại), Packing List (phiếu đóng gói), Sales Contract (hợp đồng mua bán), C/O (giấy chứng nhận xuất xứ) và các chứng từ chuyên ngành nếu có. Tên hàng, số kiện và trọng lượng trên hóa đơn, packing list phải trùng với SI, vì sai khác giữa tờ khai và vận đơn là lý do phổ biến khiến hàng bị giữ lại kiểm tra.
2.5. Bước 5: Khai báo và hoàn tất thủ tục hải quan
Sau khi tiếp nhận bộ chứng từ, Everest Logistics kiểm tra hồ sơ, mã HS, chính sách mặt hàng và thực hiện khai báo hải quan theo quy định. Theo Điều 25 Luật Hải quan, văn bản hợp nhất 2026, tờ khai hàng xuất khẩu được nộp sau khi hàng đã tập kết tại địa điểm người khai thông báo và chậm nhất 4 giờ trước khi tàu xuất cảnh.
Tùy từng lô hàng và mặt hàng, quy trình có thể phát sinh thêm các thủ tục kiểm tra chuyên ngành, kiểm dịch hoặc kiểm tra thực tế hàng hóa khi tờ khai bị phân luồng đỏ. Các giấy phép, chứng thư kiểm dịch hay C/O do cơ quan khác cấp nên được xin trước ngày đóng hàng, vì chúng không chạy theo giờ cắt của hãng tàu.
2.6. Bước 6: Đóng hàng và hạ container
Đối với hàng FCL, hàng hóa được đóng vào container, chằng buộc kỹ càng, niêm phong bằng seal rồi bàn giao cho đơn vị vận chuyển để chở đến cảng theo thời gian và địa điểm hạ container ghi trên booking. Đối với hàng LCL, hàng hóa được đưa đến kho CFS (kho gom hàng lẻ) để tập kết và đóng chung container với các lô hàng khác, và chủ hàng phải giao hàng vào kho đúng giờ cắt mà đơn vị gom hàng công bố, thường sớm hơn closing time của bãi cảng.
Cách tính cước theo W/M và các khoản phí tại kho CFS của hàng lẻ được trình bày ở bài vận chuyển hàng lẻ LCL.
2.7. Bước 7: Làm thủ tục tại cảng và xếp hàng lên tàu
Sau khi container được tiếp nhận tại cảng, Everest Logistics hoàn tất các thủ tục cần thiết để container đã thông quan đi qua khu vực giám sát hải quan và có tên trong danh sách xếp tàu trước closing time. Container sau đó được đưa vào bãi và sắp xếp lên tàu theo booking và lịch trình đã xác nhận, rồi hãng tàu phát hành vận đơn dựa trên SI đã duyệt, với cách đọc từng ô được giải thích ở bài bill of lading là gì.
3. Quy trình vận chuyển hàng hóa bằng đường biển sau khi tàu chạy
Sau khi tàu rời cảng đi, quy trình chuyển sang chặng biển và các thủ tục ở cảng đích, nơi người nhận hàng và đại lý đầu nhập là bên làm việc chính.
3.1. Bước 8: Vận chuyển hàng hóa đến cảng đích
Tàu biển bắt đầu hành trình vận chuyển hàng hóa từ cảng đi đến cảng đích. Thời gian vận chuyển phụ thuộc vào hãng tàu, tuyến đường, việc tàu đi thẳng hay qua cảng chuyển tải và các điều kiện thực tế, vì khi tàu mẹ ở cảng chuyển tải bị trễ, hàng có thể nằm chờ thêm một tuần.
Trong quá trình này, Everest chủ động theo dõi và cập nhật lịch trình thường xuyên để doanh nghiệp nắm rõ thông tin và chủ động trong việc giao nhận hàng hóa.
3.2. Bước 9: Làm thủ tục nhận hàng tại cảng đích
Khi hàng cập cảng đích, người nhận tiến hành các thủ tục cần thiết để nhận hàng. Đối với hàng nhập khẩu, quy trình có thể bao gồm khai báo hải quan, nộp thuế, hoàn tất thông quan, xuất trình vận đơn để lấy lệnh giao hàng (D/O, delivery order) và thực hiện các thủ tục liên quan tại cảng.
Các yêu cầu cụ thể phụ thuộc vào loại hàng hóa và quy định của quốc gia nhập khẩu. Với hàng nhập vào Việt Nam, Điều 25 Luật Hải quan cho phép khai tờ khai trước ngày hàng đến hoặc trong 30 ngày kể từ ngày hàng đến, nhưng người nhận nên khai trước khi tàu cập để container không nằm cảng quá thời gian miễn phí lưu container và lưu bãi.
3.3. Bước 10: Giao hàng đến người nhận
Sau khi hoàn tất thủ tục và hàng đã được thông quan tại cảng, hàng hóa được vận chuyển đến địa điểm giao hàng hoặc kho người nhận theo thỏa thuận. Với hàng FCL, container có thể được kéo trực tiếp từ cảng về kho, còn với hàng LCL, hàng hóa được đưa về kho CFS để tách khỏi container, rồi người nhận làm thủ tục và mang hàng về kho của mình.
4. Cam kết của Everest Logistics khi vận chuyển hàng hóa bằng đường biển
Với kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực vận chuyển quốc tế và làm thủ tục hải quan, Everest Logistics cam kết với khách hàng những điểm sau:
- Bảo mật thông tin: Bảo vệ thông tin khách hàng và chứng từ hàng hóa trong suốt quá trình vận chuyển và làm thủ tục
- Báo giá minh bạch: Báo rõ các chi phí, tư vấn phương án vận chuyển phù hợp và hạn chế tối đa các khoản phát sinh không cần thiết
- Hỗ trợ và tư vấn tận tình: Hỗ trợ tư vấn tuyến vận chuyển, lịch tàu, kiểm tra chứng từ, thủ tục khai báo hải quan và thủ tục chuyên ngành nếu có
- Theo dõi hành trình: Cập nhật tình trạng lô hàng và hỗ trợ xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình vận chuyển
Doanh nghiệp có thể cập nhật các quy định mới về thủ tục hải quan tại Cổng thông tin điện tử của Cục Hải quan. Nếu doanh nghiệp đang tìm đơn vị vận chuyển hàng hóa bằng đường biển uy tín hoặc cần tư vấn phương án vận chuyển phù hợp, hãy liên hệ Everest Logistics để được hỗ trợ và báo giá theo từng lô hàng.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Closing time và ngày tàu chạy thường cách nhau bao lâu?
Closing time do hãng tàu công bố cho từng chuyến, thường cách ngày tàu chạy từ một đến hai ngày ở các cảng lớn. Mốc này có thể bị kéo sớm nếu tàu tới sớm, nên chủ hàng cần đọc lại booking khi hãng tàu gửi thông báo cập nhật.
Nộp SI trễ hạn thì lô hàng có bị rớt tàu không?
Tùy hãng tàu, SI nộp trễ có thể bị tính phí nộp muộn hoặc phí sửa vận đơn, và với tuyến yêu cầu khai thông tin hàng trước khi xếp tàu, container có thể không được xếp lên chuyến đã đặt.
Ai chịu trách nhiệm khai báo VGM của container?
Theo Công ước SOLAS, người có tên là người gửi hàng trên vận đơn chịu trách nhiệm cung cấp VGM. Với hàng lẻ, đơn vị gom hàng khai VGM cho cả container ghép dựa trên số cân của từng lô.
Hàng xuất khẩu có được truyền tờ khai trước khi đóng hàng không?
Theo Điều 25 Luật Hải quan, tờ khai hàng xuất khẩu chỉ được nộp sau khi hàng đã tập kết tại địa điểm người khai thông báo, nên doanh nghiệp cần đóng hàng xong hoặc hàng đã tập kết tại kho rồi mới truyền tờ khai.
Tàu chạy thẳng và tàu chuyển tải khác nhau thế nào về thời gian?
Tàu chạy thẳng đi từ cảng xếp tới cảng đích không đổi tàu, còn tàu chuyển tải phải dỡ container ở cảng trung gian và chờ nối chuyến. Thời gian chờ nối chuyến phụ thuộc lịch tàu mẹ, nên ETA của tàu chuyển tải dễ thay đổi hơn.
CÔNG TY TNHH EVEREST LOGISTICS
- VPĐD: 32 Đường D2, KDC Hưng Phú, P. Phước Long, TP.HCM
- Email: ryan@everlog.vn
- Hotline: 0919108538 (Mr.Vỹ)
- Website: https://www.everlog.vn
- Phone: 0825555652 (Ms. Quyên)
- Email: lequyen@everlog.vn