Bill of lading (B/L) là vận đơn đường biển do hãng tàu hoặc forwarder cấp cho người gửi hàng, vừa xác nhận hàng đã được nhận để chở, vừa là bằng chứng của hợp đồng vận chuyển và trong nhiều trường hợp còn là giấy tờ quyết định ai được nhận hàng ở cảng đến. Cùng một chữ "vận đơn" nhưng mỗi lô hàng có thể đi kèm MBL, HBL, bản gốc, bản surrendered, điện telex release hoặc Sea Waybill, và mỗi loại dẫn tới một cách giao hàng khác nhau. Doanh nghiệp chọn sai loại vận đơn so với phương thức thanh toán, hoặc để lọt một ô sai trên bản nháp, thường chỉ phát hiện ra khi container đã nằm ở bãi và phí lưu bắt đầu tính. Bài viết giải thích từng loại B/L, cách đọc từng ô trên vận đơn và tính thử chi phí khi bộ vận đơn gốc về chậm hơn tàu.
Những điểm chính
- Ba chức năng của B/L: Bằng chứng người vận chuyển đã nhận hàng, bằng chứng của hợp đồng vận chuyển và chứng từ sở hữu dùng để nhận hàng; Sea Waybill chỉ có hai chức năng đầu và không chuyển nhượng được
- Chọn loại vận đơn theo thanh toán: Bán qua L/C hoặc D/P thì cần vận đơn gốc để ngân hàng giữ quyền nhận hàng, còn khi người mua đã trả tiền bằng T/T thì surrendered B/L hoặc Sea Waybill giúp container không phải chờ chứng từ
- Kiểm bản nháp trước ngày tàu chạy: Tên consignee, số container và seal, số kiện, trọng lượng và ngày xếp hàng lên tàu phải khớp invoice, packing list và điều kiện thanh toán, vì sửa sau khi phát hành phải thu hồi bản gốc và chịu phí
Nội dung
- 1. Bill of Lading là gì và dùng để làm gì
- 1.1. Định nghĩa vận đơn và yêu cầu lưu mẫu theo Bộ luật Hàng hải Việt Nam
- 1.2. Ba chức năng chính của Bill of Lading và vì sao ngân hàng giữ bản gốc
- 1.3. Bill of Lading khác gì booking và vận đơn hàng không
- 2. Phân biệt Master Bill và House Bill, chọn loại nào và khai số vận đơn nào
- 3. Các loại Bill of Lading theo cách ghi người nhận hàng
- 3.1. Straight B/L: vận đơn ghi đích danh người nhận
- 3.2. Order B/L: vận đơn theo lệnh, chuyển nhượng bằng ký hậu
- 3.3. Vận đơn vô danh và vì sao ít doanh nghiệp dùng
- 4. Original Bill, Telex Release và Sea Waybill: cách nhận hàng ở cảng đến
- 4.1. Original Bill: người cầm bản gốc mới nhận được hàng
- 4.2. Surrendered Bill và Telex Release là cùng một việc ở hai đầu
- 4.3. Sea Waybill cho người mua quen và hàng đã thanh toán
- 5. Cách đọc các ô trên Bill of Lading và đối chiếu chứng từ
- 5.1. Thông tin các bên: shipper, consignee, notify party
- 5.2. Thông tin hành trình: tàu, chuyến, nơi nhận, cảng xếp, cảng dỡ
- 5.3. Thông tin hàng hóa: mô tả, số kiện, trọng lượng, container, seal và ghi chú của hãng tàu
- 5.4. Điều kiện cước, số bản gốc và ngày xếp hàng lên tàu
- 6. Vận đơn gốc về chậm hơn tàu: tính thử phí lưu container phát sinh
- 6.1. Các mốc thời gian và phí lưu container khi thanh toán nhờ thu D/P
- 6.2. Cùng lô hàng nếu dùng Telex Release: chi phí và thời gian tiết kiệm được
- 6.3. Chọn loại vận đơn theo phương thức thanh toán
- 7. Kiểm tra Bill of Lading nháp trước khi hãng tàu phát hành
- 8. Dịch vụ kiểm tra vận đơn và chứng từ tại Everest Logistics
- Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Bill of Lading là gì và dùng để làm gì
Trong một lô hàng đường biển, bill of lading là chứng từ do người vận chuyển ký, nối hợp đồng mua bán của hai bên với việc giao nhận thực tế ở hai đầu cảng. Có lô lấy hàng ngay ngày tàu cập, có lô phải chờ cả tuần, và lý do thường nằm ở chức năng mà B/L đang gánh trong giao dịch.
1.1. Định nghĩa vận đơn và yêu cầu lưu mẫu theo Bộ luật Hàng hải Việt Nam
Theo khoản 2 Điều 148 Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015, vận đơn là chứng từ vận chuyển làm bằng chứng về việc người vận chuyển đã nhận hàng với số lượng, chủng loại và tình trạng như ghi trên vận đơn để chở tới nơi trả hàng. Cùng điều luật này coi vận đơn là bằng chứng về sở hữu hàng hóa dùng để định đoạt, nhận hàng, đồng thời là bằng chứng của hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển. Doanh nghiệp phát hành vận đơn phải gửi lưu mẫu vận đơn tại cơ quan quản lý nhà nước về hàng hải (khoản 1 của điều này), nên HBL của forwarder cũng không phải là một tờ giấy tự thiết kế tùy ý.
1.2. Ba chức năng chính của Bill of Lading và vì sao ngân hàng giữ bản gốc
Chức năng đầu tiên là biên nhận: những gì người vận chuyển ghi trên B/L về số kiện, trọng lượng và tình trạng bên ngoài của hàng là căn cứ khi có tranh chấp về thiếu hụt hay hư hỏng. Chức năng thứ hai là bằng chứng của hợp đồng vận chuyển, vì các ô cước, nơi nhận hàng, nơi giao hàng và điều khoản in ở mặt sau cho biết phạm vi dịch vụ mà người vận chuyển đã nhận. Chức năng thứ ba là chứng từ sở hữu, và đây là chức năng làm cho B/L khác hẳn các giấy tờ khác trong bộ chứng từ, vì người cầm bản gốc hợp lệ mới có quyền đổi lệnh giao hàng (D/O) ở cảng đến.
Vì chức năng thứ ba gắn với quyền nhận hàng, ngân hàng trong giao dịch L/C (thư tín dụng) hoặc nhờ thu D/P (người mua trả tiền cho ngân hàng mới nhận được chứng từ) giữ bộ vận đơn gốc cho tới khi người mua thanh toán. Khi không cần ngân hàng giữ hàng hộ, hai bên có thể bỏ chức năng này bằng surrendered B/L hoặc Sea Waybill để hàng được giao nhanh hơn.
1.3. Bill of Lading khác gì booking và vận đơn hàng không
Booking confirmation là xác nhận giữ chỗ trên một chuyến tàu, cấp trước khi hàng đóng vào container, nên không chứng minh hãng tàu đã nhận hàng. B/L chỉ được phát hành sau khi container đã vào bãi hoặc lên tàu, dựa trên shipping instruction (SI, hướng dẫn lập vận đơn) của người gửi cùng số cân và số seal thực tế. Vận đơn hàng không thì khác ở chức năng thứ ba: như đã phân tích trong bài master airway bill là gì, MAWB và HAWB không chuyển nhượng được và hãng bay giao hàng cho người nhận có tên mà không cần thu hồi bản gốc.
2. Phân biệt Master Bill và House Bill, chọn loại nào và khai số vận đơn nào
Khi chủ hàng đặt chỗ thẳng với hãng tàu, lô hàng chỉ có một vận đơn là Master B/L (MBL), trên đó shipper là người xuất khẩu và consignee là người nhập khẩu hoặc ngân hàng. Khi chủ hàng đi qua forwarder, hãng tàu vẫn phát hành MBL nhưng thường ghi shipper là forwarder ở nước xuất và consignee là đại lý của forwarder ở nước nhập. Forwarder sau đó phát hành House B/L (HBL) cho chủ hàng, ghi đúng người bán và người mua của hợp đồng thương mại, nên trên cùng một container có hai vận đơn chồng lên nhau.
| Tiêu chí | MBL | HBL |
|---|---|---|
| Bên phát hành | Hãng tàu hoặc đại lý ký thay hãng | Forwarder, NVOCC |
| Shipper | Người xuất khẩu, hoặc forwarder đầu xuất | Người xuất khẩu thật |
| Consignee | Người nhập khẩu, ngân hàng, hoặc đại lý forwarder đầu nhập | Người nhập khẩu thật hoặc theo lệnh ngân hàng |
| Đổi lệnh giao hàng ở đâu | Hãng tàu tại cảng đến | Đại lý forwarder, sau khi đại lý đã lấy D/O từ hãng tàu |
| Tranh chấp về hàng | Giữa hãng tàu và bên đứng tên trên MBL | Giữa chủ hàng và forwarder phát hành HBL |
Với hàng lẻ, HBL gần như là bắt buộc, vì một container vận chuyển hàng lẻ LCL chứa hàng của nhiều chủ hàng mà hãng tàu chỉ phát hành một MBL cho cả container. Với hàng nguyên container, doanh nghiệp có thể chọn lấy MBL trực tiếp, nhất là khi L/C yêu cầu vận đơn do người vận chuyển phát hành, hoặc nhận HBL để forwarder lo cả phần cước, thủ tục và giao hàng hai đầu. Khi mua dịch vụ vận chuyển đường biển quốc tế, doanh nghiệp nên hỏi ngay từ lúc nhận báo giá rằng vận đơn sẽ là MBL hay HBL, vì câu trả lời quyết định ai đổi D/O cho mình ở cảng đến và phí giao lệnh (D/O fee) do bên nào thu.
Ở khâu khai hải quan, số vận đơn trên tờ khai nhập khẩu phải khớp với dữ liệu manifest (bản khai hàng hóa chở trên tàu) mà hãng tàu và forwarder đã gửi lên hệ thống hải quan trước khi tàu đến. Với lô hàng có cả MBL và HBL, người khai nên lấy đúng số và ngày vận đơn trên giấy báo hàng đến (arrival notice) của đại lý, thay vì tự gõ lại từ bản chụp do người bán gửi.
3. Các loại Bill of Lading theo cách ghi người nhận hàng
Ô consignee quyết định ai có quyền nhận hàng và quyền đó có chuyển cho người khác được hay không. Điều 159 Bộ luật Hàng hải 2015 chia vận đơn thành ba dạng theo cách ghi ô này, và Điều 162 quy định cách chuyển nhượng riêng cho từng dạng.
3.1. Straight B/L: vận đơn ghi đích danh người nhận
Vận đơn đích danh (straight B/L) ghi rõ tên người nhận hàng, và theo khoản 3 Điều 162 thì loại vận đơn này không được chuyển nhượng, người có tên trên vận đơn là người nhận hàng hợp pháp. Loại này hợp với giao dịch mà người mua đã thanh toán hoặc là công ty cùng tập đoàn với người bán. Tuy vậy, nhiều hãng tàu vẫn yêu cầu xuất trình bản gốc của straight B/L khi giao hàng, nên doanh nghiệp không nên mặc định rằng vận đơn đích danh thì không cần chờ bản gốc.
3.2. Order B/L: vận đơn theo lệnh, chuyển nhượng bằng ký hậu
Vận đơn theo lệnh (order B/L) thường ghi ô consignee là "To order", "To order of shipper" hoặc "To order of [tên ngân hàng]". Vận đơn theo lệnh được chuyển nhượng bằng ký hậu, tức người đang có quyền ký và ghi tên người được chuyển ở mặt sau vận đơn, và người ký hậu cuối cùng là người nhận hàng hợp pháp (khoản 1 Điều 162). Nếu vận đơn chỉ ghi "To order" mà không nêu tên người ra lệnh, khoản 3 Điều 159 coi người gửi hàng là người có quyền đó. Trong giao dịch L/C, ngân hàng phát hành thường yêu cầu vận đơn "To order of" chính ngân hàng mình, nhờ vậy ngân hàng giữ quyền nhận hàng cho tới khi người mua trả tiền và được ngân hàng ký hậu sang tên.
3.3. Vận đơn vô danh và vì sao ít doanh nghiệp dùng
Vận đơn vô danh không ghi tên người nhận hàng hay người ra lệnh trả hàng, và theo khoản 2 Điều 162 thì người xuất trình vận đơn là người nhận hàng hợp pháp. Vì ai cầm bản gốc cũng nhận được hàng, một bộ vận đơn vô danh thất lạc khi chuyển phát gần như là mất quyền kiểm soát lô hàng, nên người mua nhận bản nháp để trống ô consignee nên yêu cầu ghi lại theo dạng đích danh hoặc theo lệnh.
4. Original Bill, Telex Release và Sea Waybill: cách nhận hàng ở cảng đến
Bốn tên gọi này không phải bốn loại vận đơn tách biệt mà là ba cách hãng tàu giao hàng ở cảng đến, trong đó surrendered B/L và telex release mô tả cùng một cơ chế ở hai đầu. Khi đã hiểu các loại bill of lading theo cách giao hàng, doanh nghiệp sẽ chọn được loại hợp với phương thức thanh toán thay vì để người bán chọn theo thói quen.
4.1. Original Bill: người cầm bản gốc mới nhận được hàng
Vận đơn gốc (original B/L) thường được phát hành thành một bộ ba bản có chữ "Original", và Điều 166 Bộ luật Hàng hải 2015 yêu cầu người vận chuyển giao hàng cho người nhận hợp pháp xuất trình vận đơn gốc. Khi một bản gốc đã được dùng để nhận hàng, các bản còn lại hết giá trị. Cách này cho người bán và ngân hàng quyền giữ hàng tới khi được thanh toán, nhưng bộ chứng từ phải đi qua ngân hàng và đơn vị chuyển phát, nên với tuyến ngắn từ Trung Quốc, Hàn Quốc hay các nước ASEAN về Cát Lái, bản gốc thường đến sau container.
4.2. Surrendered Bill và Telex Release là cùng một việc ở hai đầu
Surrendered B/L là việc người gửi hàng nộp lại toàn bộ vận đơn gốc cho hãng tàu hoặc forwarder ở đầu đi, hoặc đề nghị không in bản gốc, sau đó bên phát hành đóng dấu "Surrendered" trên bản vận đơn gửi cho người mua. Telex release là thông điệp mà hãng tàu đầu đi gửi cho đại lý đầu đến, cho phép giao hàng cho người nhận có tên mà không cần thu bản gốc. Người mua nhận bản surrendered qua email, đóng phí và đổi D/O ngay khi tàu cập, vì vậy hình thức này hợp khi người mua đã trả tiền bằng T/T (chuyển khoản ngân hàng) hoặc hai bên giao dịch lâu năm. Hãng tàu và forwarder thường thu một khoản phí điện giao hàng ở đầu đi, mức phí do từng bên công bố.
4.3. Sea Waybill cho người mua quen và hàng đã thanh toán
Sea Waybill (giấy gửi hàng đường biển) theo khoản 4 Điều 148 là bằng chứng hàng đã được nhận và bằng chứng của hợp đồng vận chuyển, nhưng không được chuyển nhượng và không phải chứng từ sở hữu. Hãng tàu giao hàng cho consignee ghi trên giấy gửi hàng sau khi người nhận chứng minh đúng danh tính, nên Sea Waybill nhanh như telex release mà không cần bước nộp lại vận đơn ở đầu đi. Hình thức này hợp với hàng giữa công ty mẹ và công ty con hoặc khách đã thanh toán trước, không hợp với giao dịch cần ngân hàng giữ hàng.
5. Cách đọc các ô trên Bill of Lading và đối chiếu chứng từ
Mẫu vận đơn của mỗi hãng tàu và forwarder có bố cục khác nhau, nhưng Điều 160 Bộ luật Hàng hải 2015 liệt kê những nội dung chung mà vận đơn phải có. Cách đọc bill of lading nhanh nhất là chia các ô thành bốn nhóm và đặt từng nhóm cạnh chứng từ gốc của nó, vì lỗi thường nằm ở một con số không khớp invoice hay packing list.
5.1. Thông tin các bên: shipper, consignee, notify party
Ô shipper phải trùng tên và địa chỉ người bán trên hợp đồng, invoice và C/O, vì một lệch nhỏ giữa vận đơn với C/O có thể khiến hải quan đặt câu hỏi khi doanh nghiệp xin hưởng thuế suất ưu đãi. Ô consignee phải ghi đúng tên đầy đủ của người nhập khẩu, hoặc đúng cách ghi "To order of" mà L/C yêu cầu. Ô notify party là bên được hãng tàu báo khi hàng đến, thường là người mua hoặc đơn vị làm thủ tục cho người mua, và với vận đơn theo lệnh ngân hàng thì đây là cách duy nhất để người mua biết tàu đã cập.
5.2. Thông tin hành trình: tàu, chuyến, nơi nhận, cảng xếp, cảng dỡ
Các ô vessel và voyage cho biết tên tàu và số chuyến thực tế, cần khớp với booking cuối cùng, nhất là khi hàng bị chuyển sang tàu khác vì rớt chuyến. Place of receipt và port of loading cho biết người vận chuyển nhận hàng ở đâu, còn port of discharge và place of delivery cho biết cảng dỡ và nơi giao hàng cuối cùng. Với lô hàng về TP.HCM, doanh nghiệp cần xem kỹ cảng dỡ là Cát Lái hay Cái Mép, vì hai cảng nằm ở hai địa bàn khác nhau và chi phí kéo container về kho chênh lệch đáng kể.
5.3. Thông tin hàng hóa: mô tả, số kiện, trọng lượng, container, seal và ghi chú của hãng tàu
Ô description of goods nên ghi tên hàng theo invoice, không ghi chung chung như "general cargo" hay "spare parts", vì cách ghi chung có thể khiến hải quan yêu cầu giải trình và ngân hàng từ chối bộ chứng từ L/C. Số kiện, gross weight và measurement phải trùng với packing list, đồng thời đơn vị kiện phải thống nhất giữa pallet và thùng. Với lô vận chuyển hàng nguyên container FCL, số container và số seal phải trùng với phiếu đóng hàng, vì seal là căn cứ chứng minh container chưa bị mở trên đường đi. Nếu hàng do người gửi tự đóng, hãng tàu thường in thêm câu "Shipper's load, stow and count" hoặc "Said to contain", tức là hãng không xác nhận số lượng bên trong, theo quyền ghi chú tại khoản 4 Điều 161.
Bên cạnh đó, Điều 161 cho phép người vận chuyển ghi chú khi nghi ngờ tình trạng bên ngoài hay bao bì. Vận đơn không có ghi chú về khuyết tật của hàng hoặc bao bì được gọi là vận đơn sạch (clean B/L), còn vận đơn có ghi chú như "packing torn" hay "wet cartons" thường bị ngân hàng từ chối trong giao dịch L/C.
5.4. Điều kiện cước, số bản gốc và ngày xếp hàng lên tàu
Ô freight ghi "Freight prepaid" khi cước được trả ở đầu đi, thường gặp với điều kiện CIF và CFR, hoặc "Freight collect" khi người mua trả ở đầu đến, thường gặp với FOB. Ô number of original B/L cho biết bộ vận đơn có mấy bản gốc, và người mua thanh toán theo L/C hay D/P cần nhận đủ số bản này. Ô ngày phát hành và dòng xác nhận "Shipped on board" kèm ngày xếp hàng là căn cứ ngân hàng dùng để đối chiếu hạn giao hàng muộn nhất trong L/C. Toàn bộ các ô này cuối cùng sẽ được đặt cạnh tờ khai, invoice và C/O trong bộ chứng từ hải quan, nên một sai sót trên vận đơn hầu như luôn kéo theo việc sửa nhiều giấy tờ khác.
6. Vận đơn gốc về chậm hơn tàu: tính thử phí lưu container phát sinh
Một công ty tại TP.HCM nhập 2 container 40HC hàng tiêu dùng từ Busan về Cát Lái theo điều kiện CIF, thanh toán nhờ thu D/P qua ngân hàng, và người bán phát hành vận đơn gốc theo lệnh ngân hàng thu hộ. Mọi ngày tháng, thời gian miễn phí và đơn giá phí lưu container dưới đây là số liệu giả định để minh họa cách tính, mức thực tế tùy hãng tàu và hợp đồng.
6.1. Các mốc thời gian và phí lưu container khi thanh toán nhờ thu D/P
Tàu rời Busan ngày 10/11 và cập Cát Lái ngày 15/11, trong khi người bán nhận vận đơn gốc ngày 12/11 rồi mới nộp bộ chứng từ cho ngân hàng của mình. Bộ chứng từ đi chuyển phát quốc tế tới ngân hàng của người mua ngày 22/11, người mua thanh toán và nhận bộ vận đơn gốc ngày 23/11, tức là tám ngày sau khi tàu cập. Doanh nghiệp vẫn có thể mở tờ khai từ trước bằng số vận đơn trên arrival notice, nhưng hãng tàu chỉ phát D/O khi nhận bản gốc, nên hàng được kéo ra khỏi cảng vào ngày 24/11.
Giả định hãng tàu cho 5 ngày miễn phí lưu container tính từ ngày dỡ hàng, tức là từ 15/11 đến hết 19/11, và thu 30 USD mỗi container mỗi ngày sau đó. Từ 20/11 đến 24/11 là 5 ngày tính phí, nên tổng tiền lưu container là 2 container nhân 5 ngày nhân 30 USD, bằng 300 USD. Con số này chưa gồm phí lưu bãi của cảng và thiệt hại khi hàng về kho trễ gần một tuần.
6.2. Cùng lô hàng nếu dùng Telex Release: chi phí và thời gian tiết kiệm được
Nếu người mua chuyển tiền T/T trước ngày tàu cập và người bán làm surrendered B/L ở Busan, đại lý hãng tàu tại TP.HCM nhận điện telex release trước khi tàu đến. Người mua đổi D/O ngay ngày 15/11 và kéo hàng ra ngày 16/11, vẫn nằm trong thời gian miễn phí, nên không phát sinh phí lưu container. Giả định phí điện giao hàng ở đầu đi là 40 USD cho một bộ vận đơn, thì so với phương án vận đơn gốc, lô hàng tiết kiệm được 260 USD và về kho sớm hơn tám ngày.
6.3. Chọn loại vận đơn theo phương thức thanh toán
Phép tính trên không có nghĩa là telex release luôn tốt hơn, vì với D/P hay L/C, người bán chỉ chấp nhận giao hàng khi ngân hàng còn giữ được quyền nhận hàng qua bản gốc. Khi phải giữ vận đơn gốc, doanh nghiệp nhập khẩu nên đàm phán thêm ngày miễn phí lưu container với hãng tàu ngay từ lúc đặt chỗ, hoặc yêu cầu người bán nộp chứng từ cho ngân hàng trong ngày nhận vận đơn. Khi đã trả tiền trước hoặc mua của nhà cung cấp quen, doanh nghiệp nên ghi luôn yêu cầu surrendered B/L hoặc Sea Waybill vào hợp đồng, để người bán không mặc định phát hành vận đơn gốc theo thói quen.
7. Kiểm tra Bill of Lading nháp trước khi hãng tàu phát hành
Trước khi phát hành vận đơn chính thức, hãng tàu hoặc forwarder gửi bản nháp (draft B/L) dựa trên shipping instruction của người gửi hàng, và đây là lúc sửa vận đơn ít tốn kém nhất. Những bước còn lại của một lô hàng, từ đặt chỗ, đóng hàng tới lúc nhận hàng ở cảng đến, được trình bày trong bài quy trình vận chuyển hàng hóa bằng đường biển, còn phần này chỉ tập trung vào việc kiểm bản nháp.
7.1. Những chỗ sai hay gặp trên B/L nháp
Bảng dưới gom tám chỗ sai hay gặp, hậu quả khi hàng đến và cách kiểm trên bản nháp. VGM trong bảng là khối lượng toàn bộ container đã xác nhận mà người gửi khai cho hãng tàu.
| Chỗ sai | Hậu quả khi hàng đến | Cách kiểm trên bản nháp |
|---|---|---|
| Consignee ghi tên viết tắt, thiếu mã số thuế | Đại lý chưa giao D/O, người khai không khớp người nhập khẩu | Ghi đúng tên trên giấy đăng ký doanh nghiệp |
| Consignee ghi đích danh trong khi L/C yêu cầu "To order of" ngân hàng | Ngân hàng từ chối bộ chứng từ | Đọc lại điều khoản chứng từ vận tải trong L/C |
| Sai một ký tự trong số container hoặc số seal | Không khớp dữ liệu manifest, phải điều chỉnh | Đối chiếu phiếu đóng hàng và ảnh seal |
| Số kiện ghi theo pallet, packing list ghi theo thùng | Hải quan hỏi chênh lệch khi kiểm hàng | Thống nhất một đơn vị kiện trên mọi chứng từ |
| Gross weight lệch số cân VGM | Số liệu chứng từ không thống nhất | Lấy theo phiếu cân đã khai cho hãng tàu |
| Tên hàng chung chung | Hải quan yêu cầu làm rõ, ngân hàng có thể từ chối | Ghi tên hàng như trên invoice |
| Freight prepaid trong khi hợp đồng là FOB | Tranh chấp bên trả cước ở đầu đến | Đối chiếu điều kiện Incoterms trong hợp đồng |
| Ngày on board muộn hơn hạn giao hàng trong L/C | Bộ chứng từ bất hợp lệ, phải xin ngân hàng chấp nhận | So ngày xếp hàng với điều khoản L/C trước khi in |
7.2. Sửa vận đơn trước và sau khi phát hành
Sửa trên bản nháp chỉ cần gửi lại shipping instruction hoặc xác nhận chỉnh sửa với hãng tàu, thường không mất phí. Sau khi phát hành, bên phát hành phải thu hồi toàn bộ bản gốc để cấp bộ mới và thu phí sửa vận đơn, còn nếu dữ liệu đã truyền lên manifest thì đại lý đầu đến phải làm thêm thủ tục điều chỉnh với hải quan. Điều 165 cũng chỉ cho người gửi đổi người nhận hoặc cảng dỡ khi người vận chuyển đã thu hồi mọi vận đơn đã phát hành và người gửi chịu chi phí phát sinh.
8. Dịch vụ kiểm tra vận đơn và chứng từ tại Everest Logistics
Everest Logistics thành lập năm 2018, trụ sở tại TP.HCM. Với lô hàng đường biển đi hoặc về Cát Lái, Cái Mép, Everest đọc B/L nháp theo đúng bốn nhóm ô ở mục 5 và đặt cạnh invoice, packing list, C/O cùng điều khoản thanh toán. Ba việc được kiểm trước khi bản chính thức được in: tên consignee và notify party có đúng người nhập khẩu hoặc đúng cách ghi mà L/C yêu cầu, số container, số seal và trọng lượng có trùng phiếu đóng hàng, và loại vận đơn gốc, surrendered hay Sea Waybill có hợp với cách người mua thanh toán hay không.
Với lô hàng nhập, Everest đề xuất loại vận đơn và số ngày miễn phí lưu container cần xin trước khi đặt chỗ, như phép tính ở mục 6, rồi dùng đúng số MBL, HBL trên giấy báo hàng đến để khai tờ khai, lấy D/O và kéo container về kho.
Để nhận báo giá hoặc nhờ kiểm một bộ vận đơn đang chờ phát hành, doanh nghiệp gửi cho Everest các thông tin sau:
- Bản nháp vận đơn hoặc shipping instruction: Bản B/L nháp do hãng tàu hoặc forwarder gửi, kèm booking confirmation của lô hàng
- Hóa đơn và phiếu đóng gói: Invoice và packing list có tên hàng, số kiện, trọng lượng, thể tích để đối chiếu với từng ô trên vận đơn
- Điều kiện thanh toán và giao hàng: Điều khoản L/C, D/P hoặc T/T, kèm điều kiện Incoterms và cảng đến dự kiến của lô hàng
Phần lớn lô hàng bị giữ ở cảng vì vận đơn không nằm ở lỗi khó, mà ở một tên công ty viết tắt hoặc một số seal gõ nhầm. Đọc bản nháp mất mười lăm phút, còn sửa vận đơn sau khi tàu chạy có thể mất cả tuần.
Quý doanh nghiệp cần tư vấn thủ tục hải quan, tra cứu mã HS hoặc nhận báo giá cước vận chuyển trọn gói, vui lòng liên hệ ngay với chuyên viên của Everest Logistics để được hỗ trợ phương án tối ưu nhất.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
B/L là gì và có phải chứng từ bắt buộc khi khai hải quan hàng đường biển không?
B/L là vận đơn đường biển do hãng tàu hoặc forwarder phát hành. Với hàng nhập bằng đường biển, vận đơn hoặc chứng từ vận tải tương đương nằm trong hồ sơ hải quan theo Điều 16 Thông tư 38/2015/TT-BTC đã được sửa đổi, và số vận đơn trên tờ khai phải khớp dữ liệu manifest.
Có mở tờ khai được khi chưa nhận vận đơn gốc không?
Được, vì tờ khai dùng số vận đơn và dữ liệu hàng đến đã có trên hệ thống. Bản gốc chỉ cần khi đổi lệnh giao hàng với hãng tàu hoặc đại lý, trừ khi lô hàng đã làm surrendered B/L hoặc dùng Sea Waybill.
Telex release có an toàn cho người bán chưa nhận đủ tiền không?
Không, vì sau khi điện giao hàng được gửi, hãng tàu giao hàng cho người nhận có tên mà không cần bản gốc. Người bán chỉ nên đồng ý làm telex release khi đã nhận tiền hoặc tin tưởng người mua.
Mất vận đơn gốc thì nhận hàng bằng cách nào?
Người nhận thường phải báo ngay cho hãng tàu, nộp thư cam kết bồi thường (letter of indemnity) kèm bảo lãnh ngân hàng theo yêu cầu của hãng. Thủ tục và mức bảo lãnh do từng hãng quy định, nên thời gian nhận hàng thường kéo dài hơn nhiều.
Thời hạn khiếu nại hãng tàu về hàng hư hỏng theo vận đơn là bao lâu?
Theo Điều 174 Bộ luật Hàng hải 2015, người nhận nên thông báo bằng văn bản cho người vận chuyển trong 03 ngày kể từ ngày nhận hàng, nếu không thì hàng được coi là đã giao đúng như mô tả trên vận đơn. Thời hiệu khởi kiện về mất mát, hư hỏng hàng là 01 năm kể từ ngày trả hàng theo Điều 169.
CÔNG TY TNHH EVEREST LOGISTICS
- VPĐD: 32 Đường D2, KDC Hưng Phú, P. Phước Long, TP.HCM
- Email: ryan@everlog.vn
- Hotline: 0919108538 (Mr.Vỹ)
- Website: https://www.everlog.vn
- Phone: 0825555652 (Ms. Quyên)
- Email: lequyen@everlog.vn