Dịch vụ xuất nhập khẩu cho khu công nghiệp là gói việc mà nhà máy giao cho một đơn vị logistics, gồm khai hải quan cho nguyên liệu và máy móc nhập về, khai xuất thành phẩm, vận chuyển quốc tế và chặng xe giữa cảng với nhà máy. Với nhà máy ở khu vực Bình Dương cũ, Đồng Nai, Long An cũ hay TP.HCM, quyết định khó nhất thường không nằm ở việc chọn hãng tàu mà ở chỗ khai đúng loại hình kinh doanh, gia công, sản xuất xuất khẩu hay chế xuất, vì loại hình kéo theo thuế, định mức và báo cáo quyết toán của cả năm. Bài viết chia rõ khâu nào nên thuê ngoài và khâu nào nhà máy phải tự giữ, đi qua một tình huống hạt nhựa nhập miễn thuế bị dùng cho đơn hàng nội địa, rồi nêu những thông tin cần chuẩn bị để nhận báo giá.
Những điểm chính
- Thuê ngoài phần vận hành, giữ phần số liệu: Booking, khai tờ khai, kiểm tra chuyên ngành và điều xe nên giao cho đơn vị dịch vụ, còn định mức, sổ kho và báo cáo quyết toán là trách nhiệm của nhà máy
- Loại hình chốt trước khi hàng về: Nguyên liệu nhập theo E21 hoặc E31 được miễn thuế nhập khẩu, nhưng kéo theo thông báo cơ sở sản xuất, báo cáo quyết toán và nghĩa vụ khai lại khi đem bán trong nước
- Chi phí lớn nhất thường là chi phí chờ: Hàng nằm ở Cát Lái hoặc Cái Mép vì thiếu chứng từ, sai loại hình hay chưa đăng ký kiểm tra sẽ phát sinh phí lưu container và làm chậm kế hoạch sản xuất
Nội dung
- 1. Những khâu xuất nhập khẩu nhà máy trong khu công nghiệp thường thuê ngoài và phần việc phải tự giữ
- 2. Chọn loại hình hải quan: kinh doanh, gia công, sản xuất xuất khẩu hay chế xuất
- 2.1. Mã loại hình khi nhập nguyên liệu, xuất thành phẩm và bước kiểm tra cơ sở sản xuất
- 2.2. Khai sai loại hình phải hủy tờ khai, nên chia lô ngay từ hợp đồng
- 3. Năm điều cần kiểm tra trước khi đặt mua nguyên liệu và máy móc
- 4. Vận chuyển hàng giữa cảng và nhà máy: chọn cảng, lịch xe, hạn khai và phí lưu container
- 5. Dùng nguyên liệu sản xuất xuất khẩu cho đơn hàng nội địa: tính thử thuế và tiền phạt
- 6. Báo cáo quyết toán hải quan: hạn nộp, việc nhà máy tự làm và việc thuê hỗ trợ
- 7. Dịch vụ xuất nhập khẩu cho khu công nghiệp tại Everest Logistics
- Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Những khâu xuất nhập khẩu nhà máy trong khu công nghiệp thường thuê ngoài và phần việc phải tự giữ
Một nhà máy trong khu công nghiệp thường có ba dòng hàng chạy đều quanh năm: nguyên liệu, vật tư nhập về theo kế hoạch sản xuất, máy móc và phụ tùng nhập theo đợt đầu tư hoặc bảo trì, và thành phẩm xuất đi theo đơn của khách nước ngoài. Cả ba dòng hàng đều đi qua cùng một chuỗi việc là đặt chỗ vận chuyển, kiểm tra chứng từ, khai tờ khai, nhận hoặc giao container ở cảng và kéo xe vào khu công nghiệp, nên phần lớn nhà máy chọn dịch vụ logistics khu công nghiệp thay vì tự nuôi một đội giao nhận đi cảng hằng ngày.
Điều cần tách bạch ngay từ đầu là phần việc nào chuyển được sang đơn vị dịch vụ và phần nào vẫn nằm ở nhà máy, vì doanh nghiệp đứng tên tờ khai luôn chịu trách nhiệm trước hải quan về nội dung đã khai, kể cả khi người khai là đại lý.
| Khâu | Thường giao cho đơn vị dịch vụ | Nhà máy vẫn phải giữ |
|---|---|---|
| Vận chuyển quốc tế | Đặt chỗ tàu, máy bay, theo dõi lịch, xử lý phí tại cảng | Chọn điều kiện Incoterms khi đàm phán với nhà cung cấp, khách hàng |
| Khai hải quan | Tra mã HS, truyền tờ khai, xử lý phân luồng, đăng ký kiểm tra chuyên ngành | Cung cấp tài liệu kỹ thuật đúng thực tế, duyệt nội dung trước khi truyền |
| Vận tải nội địa | Điều xe container, xe tải, xe chở hàng quá khổ | Lịch nhận hàng tại kho, xe nâng và nhân công dỡ hàng |
| Gia công, sản xuất xuất khẩu, chế xuất | Khai đúng loại hình, thống nhất mã hàng và đơn vị tính trên tờ khai | Định mức, sổ kho, kiểm kê và báo cáo quyết toán |
Phần khai báo thường đi qua dịch vụ hải quan trọn gói, trong khi dịch vụ hải quan cho nhà máy chỉ phát huy tác dụng khi bộ phận mua hàng gửi datasheet (bảng thông số kỹ thuật), catalogue và mục đích sử dụng của từng mã hàng trước ngày hàng về. Nếu đơn vị dịch vụ chỉ nhận invoice và packing list khi tàu đã cập, việc tra mã HS và kiểm tra chính sách sẽ bị dồn vào vài ngày miễn phí lưu container ít ỏi.
2. Chọn loại hình hải quan: kinh doanh, gia công, sản xuất xuất khẩu hay chế xuất
Cùng một container nguyên liệu nhưng nhà máy có thể khai theo bốn loại hình khác nhau, và mỗi loại hình dẫn tới một chế độ thuế cùng một bộ nghĩa vụ riêng trong suốt năm tài chính. Vì vậy câu hỏi đầu tiên mà đơn vị dịch vụ cần hỏi nhà máy không phải là hàng gì, mà là thành phẩm làm ra từ lô nguyên liệu đó sẽ bán ở đâu và ai là chủ sở hữu nguyên liệu.
2.1. Mã loại hình khi nhập nguyên liệu, xuất thành phẩm và bước kiểm tra cơ sở sản xuất
| Mã loại hình | Khi nào dùng | Thuế nhập khẩu nguyên liệu | Nghĩa vụ đi kèm |
|---|---|---|---|
| A12, nhập kinh doanh sản xuất | Thành phẩm bán trong nước hoặc chưa xác định thị trường | Nộp theo mã HS và C/O | Không có báo cáo quyết toán riêng |
| E21, nhập nguyên liệu gia công | Gia công cho thương nhân nước ngoài theo hợp đồng | Miễn theo khoản 6 Điều 16 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016 | Thông báo hợp đồng gia công, báo cáo quyết toán, xử lý nguyên liệu dư và phế liệu |
| E31, nhập nguyên liệu sản xuất xuất khẩu | Nhà máy tự mua nguyên liệu để làm hàng xuất khẩu | Miễn theo khoản 7 Điều 16 cùng luật | Thông báo cơ sở sản xuất, báo cáo quyết toán, khai chuyển mục đích khi bán trong nước |
| E11, nhập nguyên liệu của doanh nghiệp chế xuất | Doanh nghiệp chế xuất nhập từ nước ngoài để sản xuất | Không thuộc đối tượng chịu thuế theo Điều 2 cùng luật | Báo cáo quyết toán, hàng bán vào nội địa thì bên mua phải làm thủ tục nhập khẩu |
Chiều xuất cũng đi theo cặp tương ứng: sản phẩm gia công xuất theo E52, sản phẩm sản xuất xuất khẩu theo E62, sản phẩm của doanh nghiệp chế xuất theo E42, còn hàng xuất kinh doanh thông thường theo B11. Quyền miễn thuế theo loại hình sản xuất xuất khẩu chỉ đứng vững khi số nguyên liệu nhập vào khớp với số thành phẩm đã xuất nhân với định mức, tức lượng nguyên liệu dùng cho một đơn vị thành phẩm, nên tờ khai nhập E31 và tờ khai xuất E62 phải dùng cùng một danh mục mã hàng ngay từ lô đầu tiên.
Doanh nghiệp lần đầu nhập theo E21 hoặc E31 còn phải thông báo cơ sở sản xuất và thường qua bước kiểm tra cơ sở sản xuất, thủ tục mà bài kiểm xưởng là gì đã phân tích về lịch và chứng từ. Bước này nên làm trước ngày lô nguyên liệu đầu tiên cập cảng vài tuần, vì kết luận của hải quan quyết định lô đó được miễn thuế hay phải nộp đủ.
2.2. Khai sai loại hình phải hủy tờ khai, nên chia lô ngay từ hợp đồng
Mã loại hình là chỉ tiêu không được khai bổ sung sau khi tờ khai đã đăng ký, nên khai nhầm A12 thành E31 hoặc ngược lại buộc người khai phải đề nghị hủy tờ khai rồi mở tờ khai mới, trong khi container vẫn tính ngày lưu ở cảng. Với nhà máy vừa bán trong nước vừa xuất khẩu, cách an toàn là chia lô ngay trên hợp đồng mua và mở hai tờ khai theo hai loại hình, thay vì nhập toàn bộ theo một loại hình rồi điều chỉnh sau.
3. Năm điều cần kiểm tra trước khi đặt mua nguyên liệu và máy móc
Phần lớn lô hàng bị dừng ở cảng không phải vì khai sai trên hệ thống mà vì một điều kiện đã có thể kiểm tra từ lúc đặt hàng nhưng không ai kiểm. Trước khi chốt đơn mua nguyên liệu hoặc máy móc, nhà máy nên cùng đơn vị dịch vụ đi qua năm điểm dưới đây:
- Mã HS 8 số theo cấu tạo và công dụng: Tên thương mại trên invoice thường không đủ, nên cần datasheet ghi thành phần, thông số và công dụng để xác định mã và thuế suất trong biểu thuế năm 2026
- Nhóm quản lý chất lượng: Từ ngày 01/7/2026, hàng hóa được phân loại theo mức rủi ro và chỉ hàng rủi ro cao phải đăng ký kiểm tra trước khi thông quan, nên cần biết trước mặt hàng thuộc nhóm nào
- Máy móc đã qua sử dụng: Từ ngày 05/9/2026, Thông tư 56/2026/TT-BKHCN thay Quyết định 18/2019/QĐ-TTg, nên hồ sơ máy cũ, dây chuyền cũ phải chuẩn bị theo điều kiện của văn bản mới trước khi máy rời cảng xếp
- Máy móc mới tạo tài sản cố định: Dự án thuộc diện ưu đãi đầu tư có thể được miễn thuế nhập khẩu theo Điều 16 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016, nhưng phải thông báo danh mục miễn thuế trước khi mở tờ khai
- Chứng nhận xuất xứ: Mẫu C/O, tiêu chí xuất xứ và thông tin trên C/O phải khớp với invoice thì nhà máy mới được hưởng thuế suất ưu đãi theo hiệp định
Riêng máy mới nguyên chiếc hoặc dây chuyền tháo rời đi nhiều chuyến, mã HS theo công dụng và cách chia tờ khai được trình bày trong bài thủ tục nhập khẩu máy móc thiết bị mới. Với doanh nghiệp chế xuất, máy móc tạo tài sản cố định khai theo loại hình riêng, khác với tờ khai nguyên liệu, nên danh mục máy cũng cần chốt trước khi hàng lên tàu.
4. Vận chuyển hàng giữa cảng và nhà máy: chọn cảng, lịch xe, hạn khai và phí lưu container
Vận chuyển hàng hóa khu công nghiệp ở phía Nam chủ yếu đi qua hai cụm cảng container. Nhà máy ở khu vực Bình Dương cũ, Long An cũ và TP.HCM thường nhận hàng qua Cát Lái, nhà máy ở Nhơn Trạch, Long Thành (Đồng Nai) hay Phú Mỹ thường gần Cái Mép hơn, còn linh kiện, hàng mẫu và phụ tùng cần gấp đi hàng không về Tân Sơn Nhất. Từ ngày 01/7/2025, Bình Dương đã thuộc TP.HCM và Long An đã thuộc Tây Ninh, nhưng các tuyến xe vẫn được gọi theo vùng cũ.
Hàng nhập được khai trước ngày hàng tới cửa khẩu hoặc trong 30 ngày kể từ ngày hàng tới, còn hàng xuất được khai sau khi đã tập kết tại địa điểm người khai thông báo và chậm nhất 4 giờ trước khi phương tiện xuất cảnh, theo Điều 25 Luật Hải quan 2014. Thời hạn 30 ngày là hạn pháp lý, còn thời gian miễn phí lưu container và lưu bãi do hãng tàu, cảng quy định thường ngắn hơn nhiều, nên kế hoạch thực tế phải bám theo hạn của hãng tàu chứ không theo hạn của luật.
Khi đặt vận tải nội địa, kéo container từ cảng vào khu công nghiệp, nhà máy cần báo trước giờ kho nhận hàng, khả năng dỡ hàng tại chỗ và tuyến xe có đi qua nội đô TP.HCM vào giờ hạn chế xe tải hay không. Ở chiều xuất, đơn vị dịch vụ cần lịch đóng hàng, giờ cắt máng của tàu (hạn chót container phải vào bãi cảng) và bộ invoice, packing list hoàn chỉnh trước khi xe rỗng vào nhà máy, vì container đóng xong mà tờ khai chưa thông quan sẽ lỡ chuyến tàu đã đặt qua dịch vụ vận chuyển đường biển quốc tế FCL/LCL.
5. Dùng nguyên liệu sản xuất xuất khẩu cho đơn hàng nội địa: tính thử thuế và tiền phạt
Tình huống sau dùng số liệu giả định. Một nhà máy ép nhựa ở khu vực Bình Dương cũ làm vỏ hộp cho khách nước ngoài, nhập 50 tấn hạt nhựa PP qua Cát Lái theo loại hình E31, với trị giá tính thuế 1.200 USD mỗi tấn, tỷ giá 26.000 đồng/USD và thuế suất nhập khẩu 3%. Trị giá cả lô là khoảng 1,56 tỷ đồng, nên khoản thuế nhập khẩu được miễn là 46,8 triệu đồng.
Hai tháng sau, nhà máy nhận một đơn hàng của khách trong nước và định lấy 10 tấn hạt nhựa đang tồn để sản xuất. Phần nguyên liệu này đã đổi mục đích sử dụng. Trị giá 10 tấn là 312 triệu đồng, nên khoản thuế tương ứng bằng 312 triệu đồng nhân 3%, tức 9,36 triệu đồng, và phải được xử lý theo một trong ba cách:
| Cách xử lý | Thuế nhập khẩu 10 tấn | Phạt và tiền chậm nộp | Hệ quả khác |
|---|---|---|---|
| Khai chuyển mục đích sử dụng trước khi đưa vào sản xuất | 9,36 triệu đồng | Không | Thêm một tờ khai, tồn E31 vẫn khớp sổ |
| Không khai, hải quan phát hiện khi kiểm tra báo cáo quyết toán | 9,36 triệu đồng | Phạt 20% số thuế thiếu, khoảng 1,87 triệu đồng, cộng tiền chậm nộp | Ghi nhận vi phạm, có thể bị kiểm tra sau thông quan |
| Lần sau chia lô ngay từ hợp đồng: 40 tấn E31, 10 tấn A12 | 9,36 triệu đồng | Không | Hai tờ khai cho một lô, không phải khai lại |
Bảng chưa tính thuế giá trị gia tăng khâu nhập khẩu và giả định tỷ giá không đổi giữa hai thời điểm. Điều đáng chú ý là số thuế phải nộp gần như không đổi giữa ba cách, nên khoản chênh thật nằm ở mức phạt theo Điều 10 Nghị định 169/2026/NĐ-CP và ở lịch sử vi phạm mà hải quan dùng để đánh giá mức độ tuân thủ của doanh nghiệp. Nhà máy thường xuyên có cả đơn nội địa lẫn đơn xuất khẩu nên ước tỷ lệ hai thị trường từ đầu quý, rồi báo cho đơn vị dịch vụ chia tờ khai theo tỷ lệ đó.
6. Báo cáo quyết toán hải quan: hạn nộp, việc nhà máy tự làm và việc thuê hỗ trợ
Nhà máy gia công, sản xuất xuất khẩu và doanh nghiệp chế xuất phải nộp báo cáo quyết toán hải quan về nhập, xuất, tồn nguyên liệu và thành phẩm cùng định mức thực tế, chậm nhất vào ngày thứ 90 kể từ ngày kết thúc năm tài chính. Hạn này nằm ở Điều 60 Thông tư 38/2015/TT-BTC đã sửa bởi Thông tư 121/2025/TT-BTC. Năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2026 thì hạn nộp là ngày 31/3/2027, tại Chi cục Hải quan khu vực nơi đã thông báo cơ sở sản xuất. Nếu phát hiện sai, doanh nghiệp tự sửa báo cáo trong 60 ngày kể từ ngày nộp và trước khi có quyết định kiểm tra thì không bị xử phạt, theo Thông tư 121/2025/TT-BTC và khoản 2 Điều 7 Nghị định 169/2026/NĐ-CP. Vì vậy, nộp sớm vài tuần sẽ có thêm thời gian rà lại số liệu.
Số liệu của báo cáo đến từ ba nguồn là tờ khai, sổ kho và sổ kế toán, trong đó đơn vị dịch vụ chỉ nắm nguồn đầu tiên. Vì vậy phần đơn vị dịch vụ làm được là khai từng tờ khai với mã hàng, mô tả và đơn vị tính đúng danh mục nhà máy đã chốt, rồi cung cấp danh sách tờ khai trong năm để đối chiếu. Phần định mức, kiểm kê và lập báo cáo vẫn phải do kế toán và bộ phận sản xuất của nhà máy thực hiện, vì đó là số liệu nội bộ mà doanh nghiệp phải giải trình khi bị kiểm tra trong thời hạn 05 năm theo Điều 77 Luật Hải quan.
7. Dịch vụ xuất nhập khẩu cho khu công nghiệp tại Everest Logistics
Everest Logistics nhận phần vận hành của chuỗi xuất nhập khẩu cho nhà máy: khai tờ khai theo các loại hình kinh doanh, gia công, sản xuất xuất khẩu và chế xuất, đặt chỗ vận chuyển đường biển nguyên container, hàng lẻ hoặc hàng không qua Cát Lái, Cái Mép, Tân Sơn Nhất, và điều xe giữa cảng với nhà máy. Everest không lập báo cáo quyết toán thay doanh nghiệp, nhưng giữ tờ khai thống nhất mã hàng và đơn vị tính để phần đối chiếu cuối năm không bị lệch từ khâu khai.
Trước khi hàng rời cảng xếp, Everest kiểm tra các điểm sau với từng lô:
- Loại hình khớp mục đích dùng: Đối chiếu thị trường của thành phẩm với loại hình định khai, đề xuất chia tờ khai khi một lô phục vụ cả đơn nội địa và đơn xuất khẩu
- Mã HS và chính sách mặt hàng: Đọc datasheet để xác định mã 8 số, thuế suất theo mẫu C/O và nhóm quản lý chất lượng của từng dòng hàng
- Chứng từ khớp nhau: So tên hàng, số lượng, trọng lượng trên invoice, packing list, vận đơn và C/O để tránh phải sửa chứng từ khi hàng đã cập cảng
- Lịch xe và thời gian miễn phí: Đặt xe theo giờ nhận hàng của kho và hạn lưu container của hãng tàu, báo trước khi lô hàng có nguy cơ vượt hạn
Để nhận báo giá cho một lô hoặc cho cả kế hoạch năm, nhà máy gửi tên hàng kèm datasheet, nơi đi, cảng dỡ dự kiến, địa chỉ nhà máy trong khu công nghiệp, điều kiện Incoterms, số lượng, trọng lượng và kích thước kiện, loại hình doanh nghiệp đang áp dụng và ngày cần hàng tại kho.
Nhà máy mất nhiều tiền nhất không phải ở cước tàu mà ở những ngày container nằm chờ vì loại hình hay chứng từ chưa chốt. Một buổi rà loại hình và datasheet cùng bộ phận mua hàng trước khi đặt đơn thường tiết kiệm hơn mọi khoản giảm giá cước.
Quý doanh nghiệp cần tư vấn thủ tục hải quan, tra cứu mã HS hoặc nhận báo giá cước vận chuyển trọn gói, vui lòng liên hệ ngay với chuyên viên của Everest Logistics để được hỗ trợ phương án tối ưu nhất.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Doanh nghiệp chế xuất có cần thuê dịch vụ xuất nhập khẩu riêng không?
Doanh nghiệp chế xuất vẫn phải mở tờ khai cho mọi lô hàng ra vào, kể cả hàng mua từ doanh nghiệp nội địa, nên phần lớn đều cần người khai thường xuyên. Điểm khác so với nhà máy thường là hàng nhập từ nước ngoài để dùng trong doanh nghiệp chế xuất không thuộc đối tượng chịu thuế nhập khẩu.
Nguyên liệu nhập theo E31 có được bán lại trong nước không?
Có thể bán hoặc dùng cho đơn hàng nội địa, nhưng doanh nghiệp phải khai chuyển mục đích sử dụng và nộp thuế trước khi đem dùng. Nếu không khai mà để hải quan phát hiện khi kiểm tra báo cáo quyết toán, doanh nghiệp phải nộp đủ thuế, chịu phạt và tiền chậm nộp.
Đơn vị dịch vụ có làm báo cáo quyết toán thay nhà máy không?
Báo cáo quyết toán dựa trên sổ kho, sổ kế toán và định mức thực tế của nhà máy, nên trách nhiệm lập và giải trình thuộc về doanh nghiệp. Đơn vị dịch vụ hỗ trợ phần tờ khai, gồm khai thống nhất mã hàng, đơn vị tính và cung cấp danh sách tờ khai để đối chiếu.
Hàng nhập về khu công nghiệp nên đi cảng Cát Lái hay Cái Mép?
Nhà máy ở khu vực Bình Dương cũ, Long An cũ và TP.HCM thường gần Cát Lái hơn, còn nhà máy ở Nhơn Trạch, Long Thành hay Phú Mỹ thường nhận qua Cái Mép. Tuyến tàu từ châu Âu, Mỹ hay dỡ ở Cái Mép, nên doanh nghiệp cần so chi phí kéo xe đường dài với phương án chuyển cảng.
Thời gian khai hải quan cho hàng xuất của nhà máy là bao lâu?
Theo Điều 25 Luật Hải quan 2014, hàng xuất được khai sau khi đã tập kết tại địa điểm người khai thông báo và chậm nhất 4 giờ trước khi phương tiện xuất cảnh. Trên thực tế, giờ cắt máng của hãng tàu thường sớm hơn mốc này, nên nhà máy cần chuẩn bị chứng từ trước ngày đóng hàng.
CÔNG TY TNHH EVEREST LOGISTICS
- VPĐD: 32 Đường D2, KDC Hưng Phú, P. Phước Long, TP.HCM
- Email: ryan@everlog.vn
- Hotline: 0919108538 (Mr.Vỹ)
- Website: https://www.everlog.vn
- Phone: 0825555652 (Ms. Quyên)
- Email: lequyen@everlog.vn